Küresel ısınmanın etkisiyle artan deniz suyu sıcaklıkları ve Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz’e geçiş yapan yabancı türler, denizel biyoçeşitliliği ve yerel balıkçılığı tehdit etmeye devam ediyor. Bu tehditlerin başında gelen istilacı balon balıklarına karşı Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen mücadele programı ise meyvelerini topluyor. Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürü Turgay Türkyılmaz, son 6 yıllık süreçte yürütülen avcılık teşviklerinin deniz ekosistemine sağladığı hayati katkıları açıkladı.
Akdeniz’in dengesini bozan istilacı türe karşı kararlı mücadele
Süveyş Kanalı yoluyla Akdeniz’e giren ve ekolojik dengeyi altüst eden istilacı türlerin balıkçılık faaliyetlerine ciddi zararlar verdiğini vurgulayan Turgay Türkyılmaz, 2020 yılında hayata geçirilen "balon balığı avcılığı desteklemesi" projesinin önemine dikkat çekti. Türkiye’nin öncülük ettiği bu koruma modelinin uluslararası alanda da yankı bulduğunu belirten Türkyılmaz, Akdeniz’e kıyısı bulunan diğer ülkelerin de Türkiye’yi emsal alarak benzer geri alım ve teşvik mekanizmalarını devreye soktuğunu ifade etti.
6 yılda 665 bin balon balığı avlandı, 50 milyon yeni tehdit engellendi
Avlanan her bir balon balığının tek tek sayılarak teslim alındığı şeffaf bir süreç yürütüldüğünü belirten Genel Müdür Türkyılmaz, elde edilen çarpıcı verileri paylaştı. Son 6 yıl içerisinde toplam 665 bin balon balığının ekosistemden temizlendiğini aktaran Türkyılmaz, bu miktarın 276 bininin en zehirli ve tehlikeli tür olan "benekli balon balığı" olduğunu bildirdi.
Bilimsel modellemelere göre avlanan bu balıklar sayesinde yaklaşık 50 milyon yeni balon balığının denizlere katılımının doğrudan engellendiğini belirten Türkyılmaz, bu süreçte mücadeleye katkı sunan balıkçılara güncel değerlerle yaklaşık 13 milyon lira destekleme ödemesi yapıldığını vurguladı.
2026 yılı alım limitleri artırıldı: Mücadele dozu yükseliyor
Bakanlık, karasularımızda tespiti yapılan 8 farklı balon balığı türü arasında en zararlısı olarak bilinen benekli balon balığı için adet başına 35 lira, diğer türler için ise 10 lira ödeme yapmayı sürdürüyor. Balıkçıların gösterdiği yoğun ilgi neticesinde 2026 yılı için belirlenen 200 bin adetlik diğer tür alım limitinin kısa sürede dolması üzerine harekete geçildi.
Cumhurbaşkanı Kararı ile benekli balon balığındaki 100 bin adetlik limit ve yüksek destek tutarı korunurken, diğer türlerdeki alım limiti 200 binden 1 milyona çıkarıldı. Sahadan anlık veri toplayarak süreci bilimsel alt yapıyla takip ettiklerini söyleyen Türkyılmaz, limit artırımı sayesinde 2026 yılında istilacı türlerle mücadelenin çok daha agresif ve sonuç odaklı bir şekilde devam edeceğini kaydetti.
