Türkiye’nin en önemli turizm merkezlerinden biri olan Antalya’nın Alanya ilçesi, deniz ekosistemini doğrudan hedef alan ciddi bir çevre kriziyle karşı karşıya. Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat Gündoğdu liderliğindeki uzman ekip tarafından hazırlanan son rapor, bölgedeki mikroplastik kirliliğinin ürkütücü boyutlara ulaştığını göz önüne serdi. İncelemeler, ilçenin belirli noktalarındaki plastik yoğunluğunun Akdeniz'in genel kirlilik ortalamasını 60 ila 65 kat geride bıraktığını kanıtladı.
Kirliliğin Kaynağı Sanayi Atıkları ve Kaçak Deşarjlar
Adana kıyılarından başlayarak Kemer ve Fethiye hattına kadar uzanan alanda yürütülen 4 günlük saha araştırması, denize karışan plastiklerin kökenini de netleştirdi. Alanya Belediyesi'nin talebi üzerine gerçekleştirilen çalışmada; 4 farklı istasyondan ve 2 ayrı arıtma tesisinden su numuneleri toplandı. Yapılan analizler, denizden elde edilen kirliliğin yüzde 60 ile yüzde 93 gibi yüksek bir oranının, geri dönüşüm tesislerinde özel olarak kırma işleminden geçirilmiş plastik parçalarından oluştuğunu gösterdi.
Kış ve ilkbahar dönemindeki yoğun yağışların yıkama etkisi yaratması, yasa dışı dökümler ve denetimsiz deşarjlarla birleşince atıkların akıntı dinamikleriyle Alanya kıyılarına kadar taşındığı tespit edildi. Yalnızca Adana bölgesindeki kaçak bir kanaldan Akdeniz’e saatte 1 metreküp suyla yaklaşık 1,5 ila 2 milyar mikroplastiğin aktığı belirlendi.
Plastik İthalatının Durdurulması ve Sıfır Deşarj Çağrısı
Bilim insanları kirlilikle mücadelede radikal adımlar atılması gerektiğini vurguluyor. Türkiye’de belediyeler tarafından toplanan 3,3 milyon tonluk yerli plastik atığın sanayi ham madde ihtiyacını karşılamaya yeteceğine dikkat çeken Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, plastik atık ithalatının acilen sonlandırılmasını önerdi. Tesislerin çıkış sularına "sıfır mikroplastik deşarjı" kriteri getirilmesinin hayati önem taşıdığı, aksi halde sıkılaştırılmayan denetimlerin deniz yaşamını ve ülke ekonomisini telafisi güç zararlara uğratacağı ifade edildi.
Milyarlarca Dolarlık Turizm Geliri Tehlikede
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Alanya Belediye Başkanı Osman Tarık Özçelik, deniz yüzeyindeki kirlilik nedeniyle tatilcilerden yoğun şikayet aldıklarını ve konuyu bilimsel zemine taşımak için akademisyenlerle iş birliği yaptıklarını belirtti.
Türkiye’nin 2025 yılındaki 60 milyar doları aşan turizm gelirinde Antalya’nın yaklaşık 17 milyar dolarlık devasa bir paya sahip olduğunu hatırlatan Özçelik, önlem alınmadığı takdirde turistlerin Akdeniz çanağını tercih etmekten vazgeçeceği uyarısında bulundu. Kirliliği önlemek adına ulusal bir seferberlik çağrısı yapan belediye yönetimi, Adana ve Mersin bölgesindeki katı atık tesislerinin deniz ekosistemine zarar vermeyecek şekilde sıkı denetim altına alınmasını talep ediyor.
