ABD ve İsrail’in ortak saldırısında hayatını kaybettiği açıklanan Ali Hamaney’in, tehditlerin arttığı dönemde yönetimsel sorumluluğu Laricani’ye devrettiği öne sürülüyor. Resmi makamlarca doğrulanmayan bu iddialar, Tahran’daki güç dengelerine ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.
“Pragmatik” bir siyasetçi olarak tanımlanan Laricani’nin, kriz dönemlerinde uzlaşmacı ve stratejik bir çizgi izlediği belirtiliyor. Bu özelliği, rejimin sürdürülebilirliği açısından önemli bir avantaj olarak değerlendiriliyor.
Ali Laricani’nin siyasi ve askeri geçmişi
68 yaşındaki Ali Laricani, İran siyasetinde uzun yıllardır etkili bir isim. 1989’dan bu yana ülkeyi yöneten Hamaney’e yakınlığıyla bilinen Laricani, hem siyasi hem askeri geçmişiyle dikkat çekiyor.
Eğitim hayatında matematik ve bilgisayar bilimleri okuyan Laricani, daha sonra Batı felsefesi üzerine doktora yaptı. Devrim Muhafızları’nın eski komutanlarından biri olan Laricani, savunma stratejisinin şekillenmesinde rol oynadı.
1994 yılında İran Radyo ve Televizyon Kurumu’nun Genel Müdürlüğü görevini üstlendi. 2005’te cumhurbaşkanlığı seçimlerinde favori adaylardan biri olarak gösterilse de seçimi kazanamadı. Nükleer müzakerelerde İran heyetinin başında yer aldı ve 2015’teki anlaşmanın meclisten geçmesinde etkili oldu.
Moskova temasları ve nükleer süreç
Laricani’nin son dönemde Moskova’ya giderek Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesi, dış politika açısından dikkat çekici bir adım olarak yorumlandı. Nükleer müzakere sürecine de katılan Laricani’nin, İran’ın diplomatik temaslarında aktif rol üstlendiği belirtiliyor.
Öte yandan İran’daki büyük protestoların bastırılması yönünde talimat verdiği iddiaları da kamuoyunda tartışma yarattı. Bu iddialar, Laricani’nin hem sert hem de pragmatik bir çizgide ilerlediği yorumlarını beraberinde getirdi.
Hamaney’in yerine geçebilir mi?
Ali Laricani’nin din adamı olmaması, İran’daki dini liderlik makamı için anayasal bir engel olarak görülüyor. Bu nedenle doğrudan Hamaney’in yerine geçmesi teknik olarak zor görünüyor. Ancak siyasi ve güvenlik mekanizmasındaki etkisi, onu yüksek makamlar için güçlü bir aday haline getiriyor.
New York Times’ta yer alan analizlerde de Laricani’nin adının, olası Amerikan müdahalesi tartışmalarında ön plana çıktığı belirtiliyor. İran siyasetinde “hakimiyetin gölgesi” olarak tanımlanan Laricani’nin, önümüzdeki süreçte nasıl bir rol üstleneceği merakla izleniyor.
Tahran’da güç dengeleri yeniden şekillenirken, Ali Laricani ismi İran siyasetinin merkezinde yer almaya devam ediyor.
