Türkiye'nin ev sahipliğinde kapılarını açan 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, küresel güvenliğin geleceğini şekillendiren tarihi kararlara sahne oluyor. 32 üye ülkenin yanı sıra Asya-Pasifik ortakları ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin katılımıyla Ankara’da gerçekleşen zirvenin ilk günü, savunma sanayisi yatırımları ve ittifakın yeni yol haritasıyla tam not aldı.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Ankara Zirvesi’nin ilk gün çıktılarını "büyük bir başarı" olarak nitelendirdi. Geçtiğimiz yıl Lahey’de yapılan zirvenin planlama odaklı olduğunu hatırlatan Rutte, Ankara’nın ise bu hedeflerin sahada hayata geçirildiği bir dönüm noktası olduğunu vurguladı. İttifak genelinde savunma harcamalarının olağanüstü bir ivme kazandığını belirten Genel Sekreter, daha güçlü bir NATO yapısı içinde Avrupa’nın da askeri olarak ciddi bir konuma yükseldiğini ifade etti.
Savunma Harcamalarında "Yüzde 5" Hedefi ve Trump Etkisi
İttifak üyelerinin askeri bütçelerindeki artışa dikkat çeken Rutte, uzun vadeli yüzde 5 hedefi doğrultusunda bu yıl itibarıyla yüzde 4 seviyesinin yakalandığını duyurdu. Bu gelişmenin arkasında iki ana etken olduğunu belirten Genel Sekreter, Rusya’dan gelen doğrudan tehditlerin yanı sıra ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupalı müttefikler ve Kanada üzerindeki kararlı teşviklerinin süreci hızlandırdığını kabul etti. Rutte, gelinen noktanın ABD’nin talepleriyle örtüştüğünü ve mevcut tablonun Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin için bir kayıp, Trump için ise büyük bir kazanım olduğunu aktardı.
Masadaki Sıcak Başlıklar: İran, Hürmüz Boğazı ve Rusya Tehdidi
Kuzey Atlantik Konseyi Toplantısı öncesinde basının sorularını yanıtlayan Rutte, zirvenin ikinci gününde müttefiklerin odaklanacağı stratejik konuları paylaştı. İran’ın nükleer silah kapasitesine ulaşmasının kesin olarak engellenmesi gerektiğinin altını çizen Genel Sekreter, küresel ticaret ve enerji güvenliği açısından Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün yeniden tesis edilmesinin 32 müttefik için de hayati önem taşıdığını belirtti. Ayrıca sonuç bildirisinde, Rusya’nın NATO topraklarına yönelik "uzun vadeli bir tehdit" olarak resmen kayda geçirileceği bilgisini verdi.
Rutte’den Moskova’ya Net Uyarı: "Bizimle Uğraşmayın"
Ukrayna’ya yönelik askeri ve mali desteklerin çok yıllı taahhütlerle güvence altına alınacağını ifade eden Rutte, Kremlin yönetimine de doğrudan seslendi. NATO’nun 1 milyar insanı temsil eden devasa bir savunma ittifakı olduğunu hatırlatan Genel Sekreter, şu sert ifadeleri kullandı:
"Biz savunma amaçlı bir ittifakız ve kimseye saldırma niyetimiz yok. Ancak topraklarımızın her bir santimini, demokrasimizi ve yaşam tarzımızı sonuna kadar savunacağız. NATO’yu yenemezsiniz; bu yüzden bizimle oynamaya kalkmayın."
Külliye’de Kritik Zirve: F-35 ve CAATSA Masada
Ankara Zirvesi, sahne arkasında da oldukça yoğun bir diplomasi trafiğine ev sahipliği yapıyor. Zirve kapsamında Türkiye’ye resmi bir ziyaret gerçekleştiren ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya geldi. Baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında Trump, Türkiye’ye yönelik uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceğinin sinyalini verdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise F-35 programı başta olmak üzere savunma sanayisi projelerinde zirveden olumlu kararlar çıkacağına olan inancını vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Kanada Başbakanı Mark Carney ile ikili temaslarda bulunurken, akşam saatlerinde liderler ve eşleri onuruna Külliye’nin kış bahçesinde geniş katılımlı bir resepsiyon gerçekleştirdi.
