Türkiye, diplomasi tarihinin en büyük ve en stratejik buluşmalarından biri olan 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’ne ev sahipliği yapıyor. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilecek bu dev organizasyon için başkent Ankara'da güvenlik ve lojistik hazırlıkları en üst seviyeye çıkarıldı.
Zirvenin en çok dikkat çeken konuğu ise, Barack Obama’nın 2009 yılındaki ziyaretinden tam 17 yıl sonra Türkiye topraklarına ayak basan ilk ABD Başkanı unvanını taşıyan Donald Trump oldu. Dünya medyasının odağındaki liderin Ankara programı netleşirken, daha önce yapılacağı duyurulan Anıtkabir ziyaretine ilişkin detaylar ise ezber bozdu.
Güvenlik Gerekçesiyle Protokol Değişikliği: Heyetler Gidecek
Beyaz Saray tarafından paylaşılan resmi seyahat programında Donald Trump’ın Anıtkabir ziyaretinin yer almaması siyaset kulislerinde merak konusu yaratmıştı.
Ancak yapılan açıklamalarla durumun Trump'a özel olmadığı, zirveye katılan 32 müttefik ülkenin devlet ve hükümet başkanlarının hiçbirinin Anıtkabir’e gitmeyeceği anlaşıldı. Yüksek güvenlik protokolleri sebebiyle alınan bu karar doğrultusunda, liderlerin yerine NATO üyesi ülkelerin daimi temsilcileri ile NATO Genel Sekreterliği bünyesindeki üst düzey askeri ve sivil yetkililerden oluşan kurumsal bir heyet Anıtkabir’i ziyaret ederek İttifak adına çelenk bırakacak.
"The Beast" Ankara’da: Trump’ın Yoğun Diplomasi Trafiği
Yaklaşık bin kişilik dev bir heyetle Türkiye’ye çıkarma yapan Donald Trump için ABD Hava Kuvvetleri’ne ait C-17 Globemaster III tipi ağır nakliye uçakları günler öncesinden Yeni Ankara Havalimanı’na askeri ekipman indirdi. Başkanın "The Beast" (Canavar) olarak bilinen yüksek güvenlikli zırhlı makam aracı ve başkanlık helikopteri de Ankara caddelerinde yerini aldı.
Salı günü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından devlet töreniyle karşılanacak olan Trump, ikili zirvenin ardından NATO liderler yemeğine katılacak. Çarşamba günü ise geleneksel aile fotoğrafının ardından Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy ve Suriye’nin yeni Cumhurbaşkanı Ahmed El-Şara ile kritik ikili görüşmeler gerçekleştirecek.
İttifak’ın Yeni Dönemi: "NATO 3.0" Konsepti Nedir?
Ankara’daki bu tarihi zirve, yalnızca bölgesel krizlerin değil, İttifak’ın geleceğini şekillendirecek olan NATO 3.0 doktrininin de resmen kabul edileceği yer olması açısından büyük önem taşıyor.
Küresel savunma ve jeopolitik analiz raporlarına göre, NATO'nun tarihsel dönüşüm evreleri şu askeri parametrelere dayanıyor:
NATO 1.0 (Soğuk Savaş Dönemi): Sovyet tehdidine karşı iki kutuplu dünyanın getirdiği geleneksel savunma ve nükleer caydırıcılık stratejilerini içeriyordu.
NATO 2.0 (Soğuk Savaş Sonrası Dönemi): Alan dışı operasyonlar, kriz yönetimi, asimetrik tehditler ve terörle küresel mücadele odaklı bir genişleme vizyonuydu.
NATO 3.0 (Yeni Dönem ve Avrupa Otonomisi): Küresel güç rekabetinin geri dönmesiyle yeniden somut askeri güce ve toprak savunmasına odaklanan; ancak eskisinden farklı olarak yükün tamamını ABD’nin değil, Avrupa ülkelerinin üstlenmesini öngören kolektif güvenlik modelidir.
"Daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa" mottosuyla toplanan Ankara Zirvesi, savunma harcamalarının gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYİH) oranının artırılması ve Hint-Pasifik ortakları (AP4) ile bağların güçlendirilmesi gibi kritik kararlarla İttifak'ın önümüzdeki çeyrek asırlık askeri haritasını çizecek.
