CHP, 2025 tarihli 7551 sayılı kanunla düzenlenen "Nüfusu 2 binin altına düşen belediyeler köye dönüştürülür" ibaresinin iptali için AYM’nin kapısını çalmıştı. Ana muhalefet partisi başvurusunda; bu dönüşümün köylerden büyükşehirlere göçü artıracağını, hukuki güvenlik ilkesinin zedeleneceğini ve kararın kamu yararı taşımadığını ileri sürdü. Ancak dosyayı esastan görüşen Yüksek Mahkeme, bu gerekçeleri yerinde bulmayarak iptal istemini oy birliğiyle reddetti.
"Tüzel Kişiliğin Kaldırılması Kanun Yapıcının Takdirinde"
Yüksek Mahkeme’nin ret gerekçesinde, belediyelerin kurulması veya kaldırılması süreçlerinin kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle yürütülmesinin anayasal bir zorunluluk olduğu hatırlatıldı. Kararda, "Belediyelerin tüzel kişiliğinin kaldırılmasına ilişkin usul ve esaslar kanunda açıkça belirtilmiştir. Bu durum, kanun koyucunun takdir yetkisi kapsamındadır ve Anayasa’nın 123. maddesine aykırı bir yön bulunmamaktadır" denildi.
Seçmen İradesine "Dönem Sonu" Güvencesi
AYM, düzenlemenin yerel demokrasiye zarar vermediğini de hükme bağladı. Kararın en dikkat çeken detaylarından biri, mevcut belediye yönetimlerinin haklarının korunması oldu. Mahkeme, belediye statüsü sona erecek yerleşim yerlerinde halkın 5 yıllık seçim dönemi için ortaya koyduğu iradenin dönem sonuna kadar geçerli kalacağını, sonrasında ise köy tüzel kişiliği organlarını seçme hakkının devam edeceğini vurguladı.
Hedef: Daha Etkin ve Verimli Kamu Hizmeti
İptal isteminin reddedilmesinde, düzenlemenin "kamu hizmetlerinin daha etkin ve verimli sağlanması" amacı taşıması kilit rol oynadı. Yüksek Mahkeme; nüfusu yetersiz kalan belediyelerin kaynak yönetimi ve hizmet kalitesi açısından zorlandığını, köye dönüşümün hukuk devleti ilkesi ve mahalli idarelerin özerkliğiyle çelişmediğini belirtti. Bu kararla birlikte, nüfus kriterini karşılayamayan belediyeler ilk mahalli idareler seçimleriyle birlikte köy statüsüne geçecek.
