Azerbaycan ile İran arasında son günlerde yaşanan gelişmeler, bölgede savaş ihtimali olup olmadığı sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Özellikle Nahçıvan’da gerçekleştiği iddia edilen İHA saldırısı sonrası iki ülke arasındaki diplomatik ve askeri gerilim dikkat çekici şekilde yükseldi. Peki Azerbaycan ile İran arasında savaş başladı mı, Nahçıvan saldırısı nedir ve son durum ne?
Azerbaycan ile İran Arasında Savaş Var mı?
2026 yılı Mart ayı itibarıyla Azerbaycan ile İran arasında resmen ilan edilmiş bir savaş bulunmamaktadır. Ancak iki ülke arasındaki diplomatik ve askeri gerilim son yılların en yüksek seviyelerinden birine ulaşmış durumda.
Bölgedeki gelişmeler, uluslararası medya kuruluşları ve güvenlik uzmanları tarafından yakından takip edilirken, tarafların askeri hazırlıkları ve karşılıklı açıklamaları gerginliğin ciddi bir çatışmaya dönüşme ihtimalini gündeme getiriyor.
Nahçıvan’da İHA Saldırısı İddiası
Gerilimi tırmandıran en önemli gelişmelerden biri 5 Mart 2026’da Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’nde meydana gelen İHA saldırısı oldu.
Azerbaycan kaynaklarına göre saldırı:
Nahçıvan’daki bir havaalanı çevresinde gerçekleşti
Okul yakınındaki bir bölgede patlama meydana geldi
Olayda 4 sivil yaralandı
Azerbaycan yönetimi, saldırının İran topraklarından gönderilen insansız hava araçlarıyla gerçekleştirildiğini ileri sürdü.
Bu iddia, iki ülke arasındaki gerginliği hızla artırdı.
İlham Aliyev’den Sert Açıklama: “Demir Yumruk”
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, saldırının ardından yaptığı açıklamada olayı “terör eylemi” olarak nitelendirdi.
Aliyev’in açıklamalarında öne çıkan noktalar şunlar oldu:
Azerbaycan ordusuna “tam muharebe hazırlığı” talimatı verildi
Saldırıya karşı gerekli askeri karşılığın verileceği ifade edildi
“Demir Yumruk” ifadesi kullanılarak güçlü bir yanıt mesajı verildi
“Demir Yumruk” ifadesi daha önce Karabağ savaşında kullanılan askeri operasyon söylemi olarak biliniyor.
Bu nedenle açıklama uluslararası basında geniş yankı uyandırdı.
Azerbaycan Diplomatik Personelini İran’dan Tahliye Ediyor
Gerginliğin büyümesi üzerine Azerbaycan yönetimi İran’daki diplomatik temsilciliklerinde tahliye sürecini başlattı.
Tahliye edilen kurumlar arasında:
Tahran Büyükelçiliği
Tebriz Başkonsolosluğu
bulunuyor.
Azerbaycan hükümeti, tahliye kararının güvenlik gerekçesiyle alındığını açıkladı.
Diplomatik personelin geri çekilmesi, uluslararası ilişkilerde genellikle ilişkilerin kopma noktasına geldiğinin önemli bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
İran İddiaları Reddetti
İran yönetimi ise Azerbaycan’ın saldırı iddialarını kesin bir dille reddetti.
İranlı yetkililerin açıklamalarına göre:
Nahçıvan’daki saldırıyla İran’ın herhangi bir ilgisi bulunmuyor
Azerbaycan’ın iddiaları gerçeği yansıtmıyor
İran bölgesel çatışma istemediğini belirtiyor
Bu açıklamalar gerilimi tamamen düşürmese de tarafların henüz doğrudan askeri çatışmaya girmediğini gösteriyor.
Azerbaycan Ordusu Teyakkuz Halinde
Yaşanan gelişmeler sonrası Azerbaycan ordusunun yüksek alarm seviyesine geçirildiği bildiriliyor.
Askeri kaynaklara göre:
Sınır bölgelerinde güvenlik önlemleri artırıldı
Hava savunma sistemleri aktif hale getirildi
Nahçıvan ve çevresinde askeri hareketlilik arttı
Uzmanlar, mevcut durumun kontrollü bir askeri gerginlik seviyesinde olduğunu belirtiyor.
Uluslararası Medya ve Bölgesel Endişeler
Yaşanan gelişmeler dünya basınında da geniş yer buldu. BBC, Al Jazeera ve Euronews gibi uluslararası medya kuruluşları bölgedeki gelişmeleri yakından takip ediyor.
Analistlere göre Azerbaycan-İran gerilimi şu nedenlerle küresel önem taşıyor:
Güney Kafkasya’daki stratejik enerji hatları
İran’ın bölgesel güvenlik politikaları
Türkiye ve Rusya’nın bölgedeki etkisi
Karabağ sonrası oluşan yeni güç dengesi
Bu faktörler, olası bir çatışmanın yalnızca iki ülkeyi değil daha geniş bir bölgeyi etkileyebileceğini gösteriyor.
Azerbaycan-İran Gerilimi Savaşa Dönüşür mü?
Şu an için iki ülke arasında resmen ilan edilmiş bir savaş bulunmuyor. Ancak askeri hazırlıklar ve sert siyasi açıklamalar, durumun oldukça hassas olduğunu ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre önümüzdeki süreçte üç olasılık öne çıkıyor:
Diplomatik görüşmelerle gerilimin düşmesi
Sınır hattında sınırlı askeri gerilimler
Daha geniş çaplı bir çatışma riskinin ortaya çıkması
Şimdilik bölgedeki gelişmeler yakından izlenmeye devam ediyor ve uluslararası toplum tarafları gerilimi düşürmeye çağırıyor.
