6 Şubat depremlerinin yıkıma uğrattığı 11 şehirde, medeniyet mirasını ve kent hafızasını ayağa kaldırmak amacıyla yürütülen restorasyon seferberliği hız kesmeden sürüyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Kahramanmaraş’ta düzenlenen geniş katılımlı değerlendirme toplantısında bölgedeki ihya çalışmalarının bilançosunu paylaştı. Bugüne kadar 24 milyar liralık yatırımın tamamlandığını ifade eden Bakan Ersoy, projelerin nihayete ermesiyle birlikte toplam bütçenin 34 milyar lirayı bulacağını vurguladı.
Yürütülen çalışmaların yalnızca binaların onarımından ibaret olmadığını belirten Ersoy, şehirlerin kimliğini, tarihini ve ruhunu koruyarak geleceğe aktarmayı hedeflediklerini dile getirdi.
Kültür Varlıkları ve Vakıf Eserlerinde Büyük İlerleme
Bölgedeki operasyon, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Vakıflar Genel Müdürlüğü iş birliğinde yürütülüyor. Bakanlığa tahsisli yapılar için şu ana kadar 12 milyar 265 milyon lirayı aşkın harcama yapıldı. Vakıflar Genel Müdürlüğü ise 22 milyar liralık dev bir bütçeyi devreye sokarak, finansmanın büyük bölümünü kendi öz kaynaklarıyla sağladı.
Bölgedeki 678 vakıf eserinin tek tek incelendiği süreçte, hasar durumlarına göre özel koruma ve yenileme yöntemleri belirlendi. Çalışmaların kapsadığı 377 projeden 209'u tamamlanarak teslim edildi. Böylece vakıf eserlerindeki toplam iş yükünün yarısından fazlası geride bırakıldı.
Kaleler, Müzeler ve Tarihi Çarşılar Yeniden Ziyarete Açılıyor
11 ili kapsayan saha çalışmalarında sembolik öneme sahip birçok tarihi değer ayağa kaldırıldı:
Gaziantep: Gaziantep Kalesi’ndeki restorasyon tamamlanırken, Zeugma Mozaik Müzesi ve Arkeoloji Müzesi’ndeki afet hasarları giderildi.
Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Kalesi, çevre düzenlemesi ve karşılama merkeziyle birlikte tamamlandı; Germenicia Antik Kenti ve tarihi çarşı projeleri sürüyor.
Hatay: Hatay Müzesi ve Gastronomi Merkezi'ndeki çalışmalar devam ederken, Eski Belediye Binası ve Kurtuluş Caddesi'ndeki sivil mimari örnekleri ihya edildi.
Diyarbakır ve Malatya: Diyarbakır Surları, Saint George Kilisesi ve Zerzevan Kalesi'nde koruma işlemleri tamamlandı. Malatya'da ise Arslantepe ve Atatürk Evi gibi kritik noktalar güvenceye alındı.
Elazığ ve Adıyaman: Elazığ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi kapılarını açarken, Adıyaman’daki tarihi Cumhuriyet İlkokulu binasının müziğe dönüştürülmesi projeleri hız kazandı.
Vatandaşın Mülkiyetindeki Tarihi Yapılara 2,1 Milyar Liralık Kaynak
Restorasyon hamlesi sadece kamu binalarıyla sınırlı kalmadı. Şahıs mülkiyetinde bulunan tescilli yapılar da destek kapsamına alındı. Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik çerçevesinde, 11 ilde toplam 1.608 taşınmaz için destek sözleşmesi imzalandı. 2 milyar 140 milyon lirayı aşan bu finansman desteğiyle sivil mimari örneklerinin ve sokak dokularının özgün yapısı koruma altına alınıyor.
2026-2027 Restorasyon Takvimi Açıklandı
Gelecek döneme ilişkin takvimi de detaylandıran Bakan Ersoy, 2026 yılı sonuna kadar 58, 2027 yılı içerisinde ise 50 olmak üzere 118 projenin daha tamamlanacağını ilan etti. 2026 yılının son çeyreğinde yoğun bir teslimat sürecine girileceğini belirten Ersoy, eylülde 1, ekimde 7, kasımda 15 ve aralık ayında 35 yapının restorasyonunun tamamlanacağını duyurdu.
Tüm uygulamaların uzman bilim kurulları ve Koruma Kurulu kararları doğrultusunda, yapıların özgün niteliklerine sadık kalınarak sürdürüldüğü ifade edildi. Bölgedeki kültürel miras, tamamlanan projelerle birlikte olası afetlere karşı çok daha dirençli ve dijital envanterleri güçlü bir şekilde yarınlara taşınıyor.
