Yeni Birlik Gündem Bakan Hakan Fidan Brüksel'de Türkiye'nin bağlantısallık rolünü değerlendirdi

Bakan Hakan Fidan Brüksel'de Türkiye'nin bağlantısallık rolünü değerlendirdi

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Brüksel'deki toplantının ardından Türkiye'nin bağlantısallıktaki merkezi rolüne, Rusya-Ukrayna müzakerelerine ve Karadeniz tahıl görüşmelerine dair açıklama yaptı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler Konseyi kapsamında Belçika'nın başkenti Brüksel'de düzenlenen Bölgelerarası Güvenlik ve Bağlantısallık Konulu İkinci Bakanlar Toplantısı'nın ardından açıklamalarda bulundu. 

Bağlantısallık konularında yalnızca strateji oluşturmanın yeterli olmadığını, bunu hayata geçirmek için somut adımlar atılması gerektiğini vurgulayan Fidan, AB üyeleri ile Kafkaslar ve Orta Asya ülkelerinin katılımıyla ticaret, enerji ve veri transferinin daha etkin ve kesintisiz hale getirilmesini görüştüklerini aktardı.

 

Hürmüz Boğazı, Babülmendep Boğazı ve Karadeniz'de savaş ve krizlerden kaynaklanan tıkanıklıklardan ders çıkarılarak bağlantısallığın geliştirilmesinin ele alındığını ifade eden Fidan, Türkiye'nin Avrupa, Karadeniz, Kafkaslar ve Orta Koridor güzergahındaki Orta Asya için ortak bir konum olarak öne çıktığını belirtti. 

Fidan konuya ilişkin olarak, "Türkiye'nin buradaki merkezi rolü, herkes tarafından tabii ki takdir ediliyor. Bizim bu role uygun sorumluluk alarak hem çözümler teklif etmemiz hem de ona öncülük etmemiz gerekiyor. Bugün de aslında yaptığımız oydu, bu toplantı onun için çok yerinde bir toplantıydı." dedi.

Karadeniz'de tahıl ve seyrüsefer güvenliği görüşmeleri sürüyor

Toplantı marjında Ukrayna, Almanya, Litvanya, Danimarka, Bulgaristan, Romanya ve Moldova'dan yetkililerle ikili görüşmeler gerçekleştirdiğini belirten Fidan, Karadeniz'deki tahıl sevkiyatı trafiğine ilişkin yeni girişimler üzerinde çalıştıklarını bildirdi. 

Fidan, "Şu anda Karadeniz'de sürdürmekte olduğumuz bir görüşme trafiği var. Özellikle tahıllar tekrar nasıl dünya marketlerine çıkartılabilir? Bunun arayışı içerisindeyiz. Hem Ukrayna hem Rusya tarafıyla konuşuyoruz. Biraz da hem Avrupalı ortaklarımızla hem Ukraynalı arkadaşlarımızla bu konuyu da konuştuk." ifadelerini kullandı.

Türkiye ile Birleşmiş Milletler'in (BM) arabuluculuğunda 22 Temmuz 2022'de İstanbul'da imzalanan Karadeniz Tahıl Girişimi kapsamında Temmuz 2023'e kadar küresel pazarlara yaklaşık 33 milyon ton tahıl ve gıda ürünü ulaştırılmıştı. 

Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin sağlanması ve yoksul ülkelerin ihtiyaç duyduğu buğdayın piyasalara yeniden sunulması için hazırladıkları önerilerin bir kısmını tamamladıklarını kaydeden Fidan, şu değerlendirmede bulundu:

"Bugün de aslında o önerilerin belli bir kısmını da tamamlamış olduk. Çünkü bu biraz Karadeniz'de bulunan Bulgaristan'ı, Romanya'yı da ilgilendiriyor. Bugün hem Bulgaristan, Romanya hem de Ukraynalı arkadaşlarımızla bir araya geldik. Geçtiğimiz günlerde de Ruslarla bir araya gelmiştik. İnşallah kafamızdaki formül bir yere gider ve bunu hallederiz. Zor bir denklem çünkü Ruslar, kalıcı barış anlaşması olmadan Ukraynalılarla Karadeniz'de geçici anlaşma istemiyorlar. Dolayısıyla böyle bir isteksizliğin olduğu bir yerde tarafların üzerinde mutabık kalabilecekleri bir zemini nasıl oluşturursunuz? Buna ilişkin fikirlerimiz var ama şu anda kamuoyuyla paylaşmak için erken, ilgili taraflarla paylaşıyoruz. Yarın, bir gün inşallah hayata geçerse tabii ki paylaşırız."

Rusya-Ukrayna müzakerelerinde Donbas düğümü ve yeni güvenlik mimarisi

Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) Rusya, ABD ve Ukrayna arasında yürütülen müzakerelere dair soruyu da yanıtlayan Fidan, Türkiye'nin aynı formata daha önce defalarca ev sahipliği yaptığını hatırlatarak, "Konunun özünün hala çözülmediğini görüyoruz. Öncelikle ilgili kamuoyuna onu bildirmeyi görev bilirim." diye konuştu. 

Rusya'nın Donbas bölgesinin geri kalan kısmını kendi sınır tanımı içinde tutmak istediğini, Ukrayna'nın ise vatan toprağı olarak gördüğü bu bölgeyi vermeyi reddettiğini aktaran Fidan, "Rusların tanımına göre yüzde 11-12'lik, Ukraynalılara bakarsanız yüzde 18'lik bir bölge, şu anda geride kalan kısım. Şimdi burası dışındaki konular biraz tartışılıyor." dedi.

Olası bir barış anlaşmasında temas hattının belirlenmesinin ve Donbas meselesinin çözümünün kilit önem taşıdığını vurgulayan Bakan Fidan, yapılacak barışın aynı zamanda Avrupa ile Rusya arasındaki yeni güvenlik mimarisini şekillendireceğine işaret ederek sözlerini şöyle sürdürdü:

"Taraflar, son zamanlara kadar bu konudaki ellerini çok fazla açmamışlardı. Belli niyetlerde bulunuyorlardı, 'şöyle olsun, böyle olsun' diye ama şimdi artık ağır ağır bu konuları somut bir şekilde tartışma zamanı. Yeni Avrupa güvenlik mimarisi, Rusya ve Avrupa çatışmasını merkeze alan ve bu çatışmayı durdurmayı hedefleyen yeni güvenlik mimarisi nasıl olacak?"

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bu başlıklardaki tecrübesi doğrultusunda Türkiye'nin taraflara öneriler sunduğunu belirten Fidan, mevcut müzakere gündemine ilişkin, "Esas itibarıyla temas hattının belirlenmesi, Donbas sorununun halledilmesi, daha sonra güvenlik garantileri ve Avrupa-Rusya arasındaki yeni güvenlik mimarisi ve tabii ki Ukrayna yeniden kalkınırken yaptırımlar ne olacak, Rusların dondurulan paraları ne olacak gibi bir dizi problemler var." ifadelerini kullandı.

Fidan, tüm bu başlıklarda tarafların tamamını memnun edecek bir uzlaşıya varmanın oldukça zor bir süreç olduğunu sözlerine ekledi.