Balıkesir’in tarihteki önemli anlarından birini, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin ilk milletvekillerinin yemin etme süreci oluşturuyor. Araştırmacı yazar Aydın Ayhan, Balıkesir milletvekillerinin, TBMM’nin açılışında yemin edemediklerini çünkü o dönemde cephedeki mücadelenin içinde bulunduklarını belirtiyor.
Yemin eden milletvekilleri cepheye geri döndü:
Haziran ayında Ankara’ya gelerek resmi olarak milletvekili unvanını alan Mehmet Vehbi Bolak, Hasan Basri Çantay ve Abdülgafur Iştın Efendi, yemin ettikten sonra resmi izinle cepheye geri döndüler. Aydın Ayhan, bu milletvekillerinin büyük bir mücadele sürdüğünü vurgulayarak, TBMM’nin bu milletvekillerine cephe izni vererek onlara destek sağladığını ifade etti. "Bu milletvekilleri, zafere giden yolda kritik bir rol üstlendiler" dedi.
Yunan işgali ve direniş:
Ayhan, Balıkesir’in 30 Haziran 1920’de işgale uğramasının ardından bölgedeki direnişin ve kurulan gizli teşkilatların önemine dikkat çekti. Bu teşkilat, Türklerin haberleşmesini sağlarken, gerektiğinde silah sevkiyatı ve yaralı askerlerin taşınmasında da rol oynadı. Balıkesir’in işgaline karşı mücadele eden bu grup, Varnalı İsmail Hakkı Bey gibi önemli isimleri barındırıyordu.
Aydın Ayhan ayrıca, Yunanlıların yaklaşık 100 kadar Türk askerini esir aldığı dönemde gizli tanıklar kullanıldığını ve bununla ilgili belgeleri sergilediğini belirtti. Yunan makamları tarafından damgalanan ve mühürlenen tanık ifadeleri, o dönemdeki yargılamaların detaylarını gün ışığına çıkarmakta önemli rol oynuyor.
Balıkesir’in bu sürecinin belgeleriyle birlikte kayıt altına alınması, tarihsel önem taşıyan bir direniş hikayesinin gün yüzüne çıkmasına katkıda bulunuyor.
MİLLETVEKİLLERİ MEHMET VEHBİ BOLAK, HASAN BASRİ ÇANTAY, ABDÜLGAFUR IŞTIN EFENDİ'NİN FOTOĞRAFLARI
