Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararları doğrultusunda kapatılması kararlaştırılan ancak işlemleri henüz tamamlanmayan yatırım fonlarına yönelik beklenen kanuni düzenleme, Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Düzenleme, süreç boyunca fon dışına yasa dışı yollarla aktarılan tüm ekonomik değerlerin geri alınmasını, zararın sorumlulardan tazmin edilmesini ve hak sahiplerine adil bir dağıtım yapılmasını yasal güvence altına alıyor.
Özel bir tasfiye mekanizması kuran bu mevzuat, genel fon piyasası için kalıcı bir sorumluluk rejimi doğurmayıp doğrudan mezkur fonların tasfiye sürecini şeffaf şekilde nihayete erdirmeyi hedefliyor.
Tasfiye süreci SPK gözetiminde yürütülecek
Yeni yasa uyarınca tasfiye operasyonları, SPK'nın doğrudan denetim ve gözetimi altında görevli kuruluşlar eliyle icra edilecek. Fon portföyündeki varlıkların tespiti, değerleme kriterleri, pay sahipliğinin belirlenmesi ve nakde çevirme adımlarında SPK tam yetkili kılındı.
Varlıkların nakde dönüştürülmesi esnasında borsa fiyatının gerçeği yansıtmaması ya da işlemlerin tasfiyeyi aksatması ihtimaline karşı; toptan satış, geri alım, hâkim ortağa satma hakkı ve özel işlem bildirimi gibi alternatif modeller devreye alınabilecek. SPK, gerektiğinde varlıkların Borsa İstanbul dışında satılmasına da onay verebilecek. Bu yolla varlık edinen yatırımcılara ise piyasa dengesini korumak amacıyla belirli bir süre satış yasağı getirilebilecek.
Tüm bu süreçte Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği ve ilgili tüm portföy saklama kuruluşları gizlilik ve sır saklama maddelerini öne sürmeksizin SPK, Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) bilgi ve belge aktarmakla yükümlü kılındı.
Manipülasyon yapanlar tasfiye pastasından pay alamayacak
Fon pay sahiplerinin hakları MKK kayıtları üzerinden teyit edilecek. 17 Eylül 2026 tarihi ve öncesinde TEFAS sistemi üzerinden alım emri iletildiği halde fonun temerrüdü ya da fiyat açıklamaması nedeniyle payları bloke olan yatırımcılar da kanun kapsamındaki tasfiye hükümlerinden yararlanabilecek.
Buna karşın mevzuat, kötü niyetli girişimlere karşı kesin bir set çekiyor. Sermaye Piyasası Kanunu'nda yer alan "piyasa bozucu eylemler", "bilgi suistimali" ve "piyasa dolandırıcılığı" suçlarını bu fonlar üzerinden işlediği, suça iştirak ettiği veya fon yönetimiyle ortak hareket ettiği belirlenen kişi ve kurumlara, tasfiye ve geri kazanım hesaplarından kesinlikle tek kuruş ödeme yapılmayacak.
Enflasyon korumalı net yatırım hesabı ve 1 milyon liralık tavan
Fon mal varlığının satışından elde edilen toplam nakdin tüm alacakları karşılamaya yetmemesi durumunda MKK devreye girerek hak sahiplerinin net yatırım tutarlarını hesaplayacak. Hesaplamada, yatırımcının fona yaptığı her nakit girişi ve çıkışı, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı TÜFE ile Yİ-ÜFE oranlarının aritmetik ortalaması üzerinden kıstelyevm (gün hesabı) esasıyla endekslenecek.
Mağduriyetleri hızla gidermek amacıyla SPK tarafından seçilen fonlarda ara ödeme takvimi işletilecek:
Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında kalan yatırımcılara alacakları tutarın tamamı ara ödeme olarak ödenebilecek.
1 milyon lira ve üzerindeki alacaklar için ise ilk etapta tavan sınır olan en fazla 1 milyon lira tutarında ara ödeme aktarılacak.
Mevcut nakit varlığın yetersiz kalması durumunda Kurul, dağıtıma net yatırım tutarı en düşük olan küçük tasarruf sahibinden başlanmasına hükmedebilecek.
Katılma payları nihai tasfiyeyle birlikte kapatılacak
Yapılan ara ödemeler sırasında yatırımcıların elindeki fon katılma payları iptal edilmeyecek; pay iptalleri ve kesin mahsuplaşma nihai tasfiye sürecinde tamamlanacak. Daha önce fon varlığından hukuki yollarla veya tasfiye masasından tahsilat yapmış olanların bakiyeleri nihai ödemede hesaptan düşülecek.
Ayrıca, söz konusu fonların kapatılma tarihine kadar fona pay iadesi yaparak enflasyon sepetinin üzerinde haksız/aşırı getiri elde etmiş olanlar ile şüpheli paylardan haksız kazanç sağlayanlar, Kurul tarafından açılan genel iade hesaplarına bu farkı isteğe bağlı olarak iade edebilecek.
