ABD ile İran arasında uzun süredir kapalı kapılar ardında yürütülen nükleer müzakerelerde tansiyon yerini temkinli bir iyimserliğe bıraktı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Maryland’deki Joint Base Andrews Havalimanı’nda basın mensuplarının sorularını yanıtlayarak iki ülke arasındaki diplomatik temaslarda gelinen son noktayı paylaştı. Vance, nükleer program ekseninde bazı teknik görüş ayrılıklarının sürdüğünü kabul etse de tarafların ortak bir paydada buluşmaya "oldukça yakın" olduğunu vurguladı.
Masadaki Pürüz: Yüksek Oranda Zenginleştirilmiş Uranyum
Müzakerelerin merkezinde yer alan teknik detaylara değinen Başkan Yardımcısı Vance, özellikle İran’ın elinde bulundurduğu yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokları ve zenginleştirme kapasitesi üzerine yoğun fikir alışverişleri yapıldığını aktardı. Tahran yönetiminin şu ana kadar süreci "iyi niyetle" yürüttüğünü belirten Vance, "Nükleer programla ilgili çözülmesi gereken birkaç spesifik mesele var. Ancak şu ana kadar somut ilerlemeler kaydettiğimizi söyleyebilirim" ifadelerini kullandı.
İran’ın elindeki zenginleştirilmiş stokların ülke dışına çıkarılıp çıkarılmayacağı yönündeki soruları ise yanıtsız bırakan Vance, detayların netleşmesi için zamana ihtiyaç duyulduğunun altını çizdi.
Son Sözü Başkan Trump Söyleyecek
Diplomatik çabaların nihai bir mutabakatla sonuçlanmasını umduklarını dile getiren Vance, sürecin Beyaz Saray ayağına da açıklık getirdi. Olası bir metnin ABD Başkanı Donald Trump’ın onayına sunulacak aşamaya gelmesinin güçlü bir ihtimal olduğunu belirten Başkan Yardımcısı, "Bu sorunları tamamen çözebileceğimiz bir noktaya yaklaşıyoruz. Yine de kesin bir başarı garantisi veremem ancak mevcut tablodan oldukça iyimserim" dedi.
Perde Arkasında 60 Günlük Geçici Plan İddiası
Vance’in bu açıklamaları sürerken, ABD merkezli yayın organı Axios dikkat çekici bir iddiayı gündeme taşıdı. İsmi açıklanmayan üst düzey ABD'li yetkililere dayandırılan habere göre, iki ülkenin müzakere heyetleri, nükleer görüşmelerin daha sağlıklı bir zeminde yürütülebilmesi adına 60 günlük geçici bir uzlaşı sağladı.
Başkan Donald Trump’ın onay masasında beklediği öne sürülen bu geçici mutabakatın içeriğinde askeri ve ekonomik dengeleri doğrudan etkileyecek maddeler bulunuyor. İddiaya göre plana göre ilk aşamada; küresel ticaretin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı ticari gemilerin geçişine tamamen ve kısıtlamasız olarak açılacak. Buna karşılık olarak ise ABD, İran limanları üzerinde uyguladığı deniz ablukasını esnetecek veya tamamen kaldıracak.
