Bir dönemin en zengin iş insanlarından biri olarak anılan Cem Uzan, yıllar sonra yeniden el konulan mal varlığıyla gündeme geldi. Uzan Grubu’na yönelik yürütülen soruşturmalar ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından yapılan işlemler, Türkiye ekonomi tarihinin en büyük mal varlığı el koyma süreçlerinden biri olarak kayıtlara geçti. Kamuoyunda en çok merak edilen soru ise Cem Uzan’ın el konulan mal varlığının ne kadar olduğu ve bu servetin hangi alanlardan oluştuğu. İşte milyar dolarlık sürecin perde arkası.
Cem Uzan’ın El Konulan Mal Varlığı Ne Kadar Olarak Hesaplandı?
Resmi kurumlar ve uluslararası kaynaklarda yer alan bilgilere göre Cem Uzan ve Uzan Grubu’na ait el konulan toplam mal varlığının değeri 18 ila 22 milyar dolar aralığında hesaplandı. Bu rakam, farklı dönemlerde yapılan tespitler, satışlar ve değerlemeler nedeniyle değişkenlik gösteriyor.
Ekonomi çevrelerine göre, bu tutar yalnızca nakit varlıkları değil; banka hisseleri, enerji santralleri, medya kuruluşları, telekomünikasyon şirketleri, gayrimenkuller ve çeşitli iştirakleri kapsıyor. Türkiye’de bugüne kadar bir özel kişiye ait en büyük el koyma operasyonlarından biri olarak kabul ediliyor.
Devlet Cem Uzan’ın Hangi Şirketlerine El Koydu?
Cem Uzan’ın mal varlığına el koyma süreci, 2003 yılında İmar Bankası soruşturmasıyla başladı. Bankanın batması ve milyarlarca liralık kamu zararının ortaya çıkmasının ardından devlet, Uzan Grubu’na ait çok sayıda şirkete el koydu.
El konulan başlıca şirketler arasında İmar Bankası, Telsim, ÇEAŞ, Kepez Elektrik, Star TV, Show TV, Kanal 6, Medya FM ve grup bünyesindeki onlarca yan şirket yer aldı. Özellikle enerji ve telekomünikasyon alanındaki varlıklar, el koyma sürecinin en yüksek bedelli kalemleri olarak öne çıktı.
Telsim Ve Enerji Şirketleri Ne Kadar Değerindeydi?
Cem Uzan’ın el konulan mal varlığında en dikkat çekici pay, Telsim ve enerji şirketlerine aitti. Telsim, o dönem Türkiye’nin en büyük GSM operatörlerinden biri olarak gösteriliyordu. Şirket, daha sonra yapılan ihale ile yaklaşık 4,5 milyar dolar bedelle satıldı.
Enerji sektöründeki ÇEAŞ ve Kepez Elektrik ise hem üretim hem dağıtım alanında stratejik öneme sahipti. Bu şirketlerin kamulaştırılmasıyla birlikte milyarlarca dolarlık varlık devlet kontrolüne geçti. Uzmanlar, yalnızca enerji şirketlerinin toplam değerinin 6 ila 8 milyar dolar arasında olduğunu belirtiyor.
Medya Ve Gayrimenkuller Ne Kadar Servet Oluşturuyordu?
Uzan Grubu’nun medya alanındaki yatırımları da el koyma sürecine dahil edildi. Star TV ve Show TV gibi dönemin en çok izlenen kanalları, TMSF yönetimine geçti ve daha sonra el değiştirdi. Medya varlıklarının toplam değerinin ise 1,5 ila 2 milyar dolar seviyesinde olduğu tahmin ediliyor.
Bunun yanı sıra Türkiye genelinde çok sayıda fabrika, arsa, villa, ofis binası ve yurt dışındaki bazı gayrimenkuller de el koyma listesine girdi. Gayrimenkullerin büyük kısmı daha sonra satışa çıkarıldı ya da kamu kurumlarına devredildi.
El Konulan Servetin Tamamı Devletin Kasasına Girdi Mi?
El konulan mal varlığının tamamının doğrudan devlet kasasına girdiğini söylemek mümkün değil. TMSF tarafından satılan varlıkların önemli bir bölümü, kamu zararının telafisi ve alacaklıların ödenmesi için kullanıldı.
İmar Bankası mağdurlarının zararlarının karşılanması, kamu borçlarının kapatılması ve yargı süreçlerinden doğan yükümlülükler, bu satışlardan elde edilen gelirlerle finanse edildi. Buna rağmen, toplam el koyma tutarı ile devletin fiilen tahsil edebildiği miktar arasında ciddi bir fark oluştu.
Cem Uzan’ın El Konulan Mal Varlığı Bugün Ne Durumda?
Bugün itibarıyla Cem Uzan’ın Türkiye’de aktif ve kayıtlı bir mal varlığı bulunmuyor. El konulan şirketlerin tamamı ya satıldı ya da farklı kamu ve özel kuruluşlara devredildi. Uzan ailesine ait olduğu bilinen büyük ölçekli varlıkların neredeyse tamamı tasfiye edilmiş durumda.
Yurt dışındaki olası varlıklarla ilgili iddialar ise bugüne kadar resmi belgelerle doğrulanmadı. Hukuk çevreleri, Cem Uzan’ın Türkiye’deki ekonomik gücünün tamamen sona erdiği konusunda hemfikir.
Cem Uzan’ın El Konulan Serveti Neden Hâlâ Gündemde?
Cem Uzan’ın el konulan mal varlığı, Türkiye’de özel sektör ile devlet ilişkileri açısından tarihsel bir örnek olarak görülüyor. Milyar dolarlık bir servetin kısa sürede tasfiye edilmesi, ekonomi ve hukuk çevrelerinde hâlâ tartışılmaya devam ediyor.
Aynı zamanda Cem Uzan’ın zaman zaman yaptığı siyasi açıklamalar ve kamuoyuna yönelik mesajları, bu konunun yeniden gündeme gelmesine neden oluyor. El konulan servetin büyüklüğü ve yaşanan süreç, Türkiye ekonomi tarihinin en çarpıcı dosyalarından biri olarak kabul ediliyor.
Cem Uzan’ın el konulan mal varlığı, yalnızca bir iş insanının değil, bir dönemin ekonomik ve siyasi yapısının da simgesi olarak hafızalardaki yerini koruyor.
