İktidarın “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında hazırlanan 12 maddelik çerçeve yasa teklifi, TBMM Genel Kurulu'nda görüşülüyor. “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”nin ilk 10 maddesi kabul edilirken gözler kalan maddelerin görüşmelerine çevrildi. Peki çerçeve yasa kimleri kapsıyor, Meclis'ten geçti mi, cezalar ertelenecek mi ve ilk 10 madde neleri kapsıyor?
Çerçeve yasa kimleri kapsıyor?
Çerçeve yasa teklifi, PKK/KCK'nın feshedilmesi ve silah bırakma sürecinin ardından belirlenen hukuki düzenlemeleri kapsıyor. Teklifte örgütü kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte yardım etme, örgüt propagandası yapma ve örgütün faaliyeti kapsamında işlenen bazı suçlara ilişkin hükümler yer alıyor.
Düzenlemenin uygulanabilmesi için öncelikle PKK/KCK ile bağlantılı yapıların kendilerini feshettiğinin ve silahlarını tamamen bıraktığının tespit ve teyit edilmesi gerekiyor. Bu sürecin ardından yasanın öngördüğü uygulama döneminin başlaması planlanıyor.
Teklifte ayrıca sürecin takibi, denetimi ve koordinasyonu amacıyla yeni bir kurul oluşturulması öngörülüyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki kurulda Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Millî Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MGK Genel Sekreteri ve MİT Başkanı'nın yer alması planlanıyor.
Çerçeve yasa Meclis'ten geçti mi?
12 maddelik çerçeve yasa teklifi henüz TBMM Genel Kurulu'ndan tamamen geçmedi. Genel Kurul'daki görüşmeler 10 Ağustos'ta başladı ve teklifin ilk 10 maddesi kabul edildi.
Teklifin kalan maddelerinin de görüşülerek oylanması bekleniyor. Görüşmelerin 10 Ağustos'ta tamamlanamaması durumunda TBMM Genel Kurulu'nun 11 ve 12 Ağustos'ta çalışmaya devam etmesi öngörülüyor.
Teklifin tamamının Genel Kurul'da kabul edilmesinin ardından TBMM'nin tatile girmesi bekleniyor. Ancak düzenlemenin kabul edilmesiyle birlikte hükümlerinin aynı gün doğrudan uygulanması söz konusu olmayacak.
Çerçeve yasa ne zaman uygulanacak?
Teklifin uygulanması için belirli bir sürecin tamamlanması gerekiyor. Buna göre Millî Güvenlik Kurulu'nun PKK/KCK ile bağlantılı yapıların fesih ve silah bırakma sürecini tespit ve teyit etmesi öngörülüyor.
MGK kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından yasanın 6 aylık uygulama süresinin başlaması planlanıyor. Dolayısıyla teklifin TBMM'de kabul edilmesi ile hükümlerin fiilen uygulanmaya başlaması arasında bir süreç bulunacak.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için TBMM Genel Kurulu'ndaki görüşmelerin tamamlanması ve teklifin yasalaşması gerekiyor.
Çerçeve yasa kapsamında cezalar ertelenecek mi?
Teklifte belirli suçlar açısından hapis cezalarının ertelenmesine ilişkin hükümler bulunuyor. Buna göre 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda yargılamaların 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 10 yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor.
İnfaz bakımından da benzer bir düzenleme teklif ediliyor. 15 yıldan az hapis cezası alanların cezalarının infazının 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası alanların cezalarının ise 10 yıl ertelenmesi planlanıyor.
Ancak erteleme süresi içerisinde yeniden “terör suçu” işlenmesi halinde erteleme kararının kaldırılması öngörülüyor. Bu nedenle düzenleme, kapsamına giren kişiler açısından belirli şartlara bağlı bir uygulama getiriyor.
İlk 10 madde neleri kapsıyor?
Genel Kurul'da kabul edilen ilk 10 madde, çerçeve yasanın kapsamını ve uygulanmasına ilişkin temel hükümleri içeriyor. Düzenlemede PKK/KCK ile bağlantılı suçlar, ceza ve infaz ertelemeleri, sürecin denetlenmesi ve ilgili kurumların görevlerine ilişkin hükümler bulunuyor.
Tekliften yararlanacak kişiler açısından 2 ila 3 yıl arasında siyaset yasağı uygulanması da öngörülen düzenlemeler arasında yer alıyor. Bunun yanında bazı ağır suçlar kapsam dışında tutuluyor.
Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçu ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçların düzenlemeden yararlanamaması planlanıyor.
Çerçeve yasada siyaset yasağı olacak mı?
Teklifte düzenlemeden yararlanacak kişiler için 2 ila 3 yıl arasında siyaset yasağı uygulanması öngörülüyor. Böylece düzenlemeden yararlanan kişilerin belirli bir süre siyasi faaliyetlerde bulunmasının sınırlandırılması planlanıyor.
Ayrıca sürecin TBMM tarafından takip edilmesi amacıyla 17 üyeden oluşan bir izleme komisyonu kurulması öngörülüyor. Komisyonun, uygulama sürecinin Meclis tarafından izlenmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Düzenleme kapsamında görev yapan kamu görevlileri açısından da cezai sorumluluğa ilişkin özel hükümler bulunuyor.
Çerçeve yasa ne zaman yasalaşacak?
Çerçeve yasa teklifinin yasalaşması için TBMM Genel Kurulu'ndaki tüm maddelerin görüşülmesi ve teklifin tamamının oylanması gerekiyor. İlk 10 maddenin kabul edilmesinin ardından kalan iki maddenin görüşülmesi bekleniyor.
Genel Kurul çalışmalarının tamamlanmasının ardından teklifin kabul edilmesi halinde düzenlemenin yürürlüğe girmesi için gerekli yasal süreç başlayacak. Ancak uygulama için MGK'nin tespit ve teyit sürecinin tamamlanması ve ilgili kararın Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor.
