Cips, salam, sos, peynir ve işlenmiş balık ürünleri başta olmak üzere pek çok gıdaya isli lezzet kazandırmak amacıyla eklenen tütsü aroma vericileri için Türkiye'de yeni bir süreç başladı. İlgili ürünlerde gıda güvenliği gerekçesiyle uygulanan kısıtlamalar, ürün kategorilerine göre kademeli bir takvim dâhilinde devreye girecek.
Kademeli yasak takvimi 1 Ekim 2026'da başlıyor
Düzenleme kapsamında cips, sos ve ilgili gıda kategorilerinde tütsü aroma vericilerinin ithalatı ve piyasaya arzı 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla sona erecek. Bu ürün grubunda işletmeler arası (B2B) satış işlemleri için son tarih 1 Aralık 2026 olarak belirlenirken, söz konusu maddeleri içeren gıdaların üretimi, ithalatı ve piyasaya arzına 1 Ocak 2027'den itibaren hiçbir şekilde izin verilmeyecek.
Düzenlemenin bilimsel altyapısını Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi'nin (EFSA) değerlendirmeleri oluşturuyor. EFSA tarafından incelenen ve SF-001 ile SF-010 arasında kodlanan 10 birincil tütsü aroma vericisinin, hücrelerin genetik materyaline zarar verme potansiyelini ifade eden "genotoksisite" riskini tamamen ortadan kaldırmadığı tespit edildi. Bu gerekçeyle Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü, insan sağlığını koruma hedefiyle AB mevzuatına paralel kısıtlama kararlarını devreye aldı.
Et ve et ürünleri, peynir çeşitleri ile işlenmiş balık ve su ürünleri kategorisinde ise sektörün uyum sağlayabilmesi adına daha uzun bir geçiş süreci tanındı. Bu gruptaki gıdalar için kısıtlama takvimi 2028 yılına kadar uzayacak.
Eski ürünler raf ömrü sonuna kadar satılabilecek
Belirlenen tarihlerden önce üretilip piyasaya sunulmuş olan gıdalar, yasak tarihlerinden sonra da raf ömürleri dolana kadar marketlerde satılmaya devam edebilecek. Tüketicilerin bu süreçte ambalaj üzerindeki ifadeler yerine "içindekiler" bölümünü incelemesi büyük önem taşıyor.
Geleneksel yöntemlerle yapılan doğal tütsüleme işlemi ile kimyasal tütsü aroma vericisi kullanımı aynı şey değildir. Paket ön yüzünde yer alan "isli", "füme" veya "barbekü" gibi tanımlar ürünün kısıtlama kapsamında olduğunu kesin olarak göstermez; asıl belirleyici kriter içindekiler listesinde "tütsü aroma vericisi" ibaresinin yer alıp almadığıdır.
