Yeni Birlik Gündem COP31 tarihinde bir ilk: 100 tonluk atık ekonomiye kazandırıldı

COP31 tarihinde bir ilk: 100 tonluk atık ekonomiye kazandırıldı

Antalya'da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi, sürdürülebilirlik alanında tarihi bir ilke imza atıyor. Bin 100 dönümlük zirve alanında sadece 5 günde toplanan 100 ton atığın yüzde 80'i geri dönüştürülürken; atık yağlar jeneratörlere biyodizel yakıt, yemek artıkları ise sokak hayvanları için mamaya dönüşüyor.

Antalya’da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ev sahipliğinde gerçekleşen COP31 İklim Zirvesi, küresel iklim krizine çözüm ararken saha uygulamalarıyla da dünyaya örnek oluyor. Bin 100 dönümlük dev organizasyon alanında hayata geçirilen Sıfır Atık Yönetim Sistemi sayesinde, zirvenin ilk 5 gününde toplanan yaklaşık 100 ton atığın yüzde 80'i geri dönüştürülerek ekonomiye kazandırıldı.

COP Tarihinde Bir İlk Yaşandı

Zirvenin kalbi sayılan Mavi ve Yeşil Bölgelerin her metrekaresinde işleyen sistem, katılımcıların ve uluslararası gözlemcilerin beğenisini topluyor. İç ve dış mekanlara yerleştirilen uyarı etiketli 600 adet kumbara ve 770 litre kapasiteli konteynerler aracılığıyla metal, plastik, kağıt, cam ve organik atıklar daha kaynağındayken ayrıştırılıyor.

COP31 Mekan İşleri Sorumlusu ve Bakanlık Personel Daire Başkanı Mahmut Erdaş, uygulamanın zirve tarihinde bir dönüm noktası olduğunu vurguladı. Diğer COP organizasyonlarından en büyük farklarının alan içinde doğrudan sıfır atık sistemi kurmak olduğunu belirten Erdaş, "196 ülkeden gelen ziyaretçilerimiz, gençlerimiz ve çocuklarımız bu sürece tanıklık ediyor. Temel amacımız bu farkındalığı bir sonraki zirveye miras bırakmak. Organizasyon başlamadan yürüttüğümüz hazırlıklarla COP31 alanına Sıfır Atık Belgesi almayı hak kazandık, bu bizim için büyük bir gurur" ifadelerini kullandı.

Atık Yağlardan Enerji, Yemeklerden Mama Üretiliyor

Zirve alanındaki döngüsel ekonomi modeli, mutfaklardan çıkan atıkların değerlendirilmesiyle dikkat çekiyor. Alanda hizmet veren 120'ye yakın işletme ve restoranda kullanılan bitkisel atık yağlar, gün sonunda özel bidonlarda biriktirilerek lisanslı geri dönüşüm firmalarına teslim ediliyor. Biyodizele dönüştürülen bu yağlar, zirve alanındaki jeneratörlere yakıt olarak geri dönüyor.

Mavi Bölge’deki bir restoranın şefi Aryen Mede, tek bir mutfakta günde ortalama 18 litre yağ kullandıklarını belirterek, "Tüm restoran gruplarının atık yağları toplanıp biyodizele çevriliyor ve mevcut alanda bize tekrar enerji olarak geri dönüyor" dedi.

Gece Yarısı Başlayan Çevreci Operasyon

Zirve alanındaki temizlik ve ayrıştırma çalışmaları, karbon ayak izini en aza indirecek şekilde planlandı. Mavi ve Yeşil Bölgelerin ziyaretçilere kapanmasının ardından gece 22.00 ile sabah 06.00 saatleri arasında devreye giren ekipler, atıkları sıfır emisyonlu özel elektrikli araçlarla topluyor.

Organik atıklar ise alandaki atık getirme merkezlerinde bulunan özel reaktör kazanlarında işleniyor. COP31 Katı Atık Merkez görevlisi Efe Öztürkan, sistemin işleyişini şu sözlerle anlattı:

"Isıtıcı sistemler sayesinde hiçbir bakteri ya da enzim kullanmadan çok aşamalı işlemlerle organik atıkları kompost gübreye dönüştürüyoruz. Elde edilen gübreleri tarım arazilerine ve ağaçlara dağıtıyoruz. Tüketilen gıdalardan kalan yemek artıkları ise sokak hayvanları için kedi ve köpek maması haline getiriliyor."

Bu sistem sayesinde sadece ilk 5 günlük süreçte 1,5 ton organik gübre ve mama üretimi gerçekleştirildi. Evsel nitelikli kalan yüzde 20'lik atık kısmı ise belediyelerin bertaraf tesislerine sevk edildi.

Uluslararası Katılımcılardan Tam Not

Saha içindeki atık yönetimi, dünyanın dört bir yanından Antalya'ya gelen katılımcıların da takdirini kazandı. Zirveye İngiltere’den gözlemci statüsüyle katılan Elizabeth Anne Girling, kutular üzerindeki etiketlemelerin son derece net olduğunu belirterek, "Sıfır atığa ulaşmak ve atıkları kaynağında ayrıştırmak gerçekten hayati önem taşıyor" değerlendirmesinde bulundu.

Şehir Planlaması bölümü öğrencisi Eylül Turan ise Türkiye'nin ev sahipliğinde böyle bir vizyonun sergilenmesinden mutluluk duyduğunu ifade ederek, atıkların hem farkındalık yarattığını hem de hayvanlara mama ve bitkilere gübre olarak dönmesinin çok değerli olduğunu dile getirdi.