Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) 13. Zirvesi öncesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, teşkilata üye ve gözlemci ülkelerin önde gelen medya organlarında eş zamanlı yayımlanan kapsamlı bir makale kaleme aldı. Azerbaycan’dan Macaristan’a, Kazakistan’dan KKTC’ye uzanan geniş bir coğrafyada kamuoyuyla paylaşılan metin; siyasi, iktisadi, askeri ve kültürel alanlarda parçalı adımlardan yekvücut bir yapıya geçişin stratejik çerçevesini çiziyor.
Küresel Çalkantılara Karşı Stratejik Kalkan
Uluslararası sistemin adalet ve güvenlik üretmekte yetersiz kaldığı, bölgesel krizlerin derinleştiği bir konjonktürde bir araya gelmenin tercih değil zorunluluk olduğunu vurgulayan Erdoğan, ortak tarih bilincinin kurumsal güce dönüştürülmesi gerektiğini kaydetti. Türkiye’nin Azerbaycan’dan devralacağı dönem başkanlığı öncesinde yayımlanan değerlendirmede, devletlerin egemenlik haklarına tam saygı zemininde yükselecek bu dayanışmanın, küresel sınamaları bertaraf edebilecek yegane mekanizma olduğu vurgulandı.
Hazar Geçişli Orta Koridor ve İktisadi Entegrasyon
Bütünleşme vizyonunun ana omurgasını lojistik ve ticaret hatları oluşturuyor. Asya ile Avrupa arasındaki ticaret rotalarının köklü bir değişimden geçtiğine işaret eden Erdoğan, Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru’nun sunduğu imkanlara dikkati çekti.
Demir yollarından limanlara, gümrük altyapılarından enerji koridorlarına kadar uzanan entegre bir lojistik ağının hayata geçirilmesi hedefleniyor. Bu kapsamda Türk Yatırım Fonu’nun etkinliğinin artırılması; ticaretin önündeki bürokratik ve fiziki engellerin kaldırılarak ortak üretim modellerinin geliştirilmesi teşkilatın öncelikli gündem maddesi olarak konumlandırılıyor.
Savunma Sanayisinde Müşterek Üretim, Kültürde Ortak Alfabe
Güvenlik boyutunda terör, organize suçlar, siber saldırılar ve afet yönetiminde koordinasyon kabiliyetlerinin geliştirileceği ifade edilirken; savunma sanayiinde yerli ve milli teknolojilerin ortak üretim potansiyeliyle ölçek kazanması hedefleniyor.
Kültürel zeminde ise Ahmet Yesevi’den Yunus Emre’ye, Cengiz Aytmatov’dan Gaspıralı İsmail’e uzanan ortak mirasın altı çizildi. Ortak Türk alfabesi yönünde kaydedilen ilerlemenin eğitim ve teknolojiyle tahkim edileceği, Türk dillerinin yapay zeka çağının gereksinimlerine uygun şekilde dijital ortama entegre edileceği kaydedildi.
KKTC’nin Hakları ve Uluslararası Meşruiyet Çağrısı
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin teşkilat bünyesindeki gözlemci statüsünün genişletilmesinin hayati önem taşıdığını belirten Erdoğan, Kıbrıs Türklerine yönelik haksız tecrit ve ambargoların kırılması yönündeki kararlılığı yineledi. Egemen eşitlik temelinde teşkilat içi bağların derinleştirilmesinin hem Doğu Akdeniz’deki dengeler hem de bölgesel barış açısından stratejik bir taahhüt olduğu ifade edildi.
Ankara’da "Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik" temasıyla toplanacak 13. Zirve, sembolik bir dayanışma platformundan küresel ölçekte belirleyici bir ekonomik ve siyasi blok inşa etme iradesinin somut adımı olarak kayıtlara geçiyor.
