Son yıllarda dijital platformlarda hızla yayılan sağlık önerileri, bireylerin sağlık kararlarını etkileyebiliyor. Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. Yasemin Açık, bu konuda önemli uyarılarda bulundu. "İnternette karşılaşılan her sağlık bilgisi güvenilir olmayabilir. Bu nedenle bu bilgilerin kaynağının kontrol edilmesi, özellikle ilaç, takviye ve tedaviyle ilgili kararların hekim değerlendirmesiyle alınması gerekiyor" dedi.
Sağlık okuryazarlığının önemi
Prof. Dr. Açık, 3-9 Eylül Halk Sağlığı Haftası dolayısıyla sağlık okuryazarlığının önemine dikkat çekti. Sağlık okuryazarlığı, yalnızca bilgiye ulaşmak değil, aynı zamanda bilgiyi anlamak, güvenilirliğini değerlendirmek ve doğru şekilde kullanmak anlamına geliyor. Bu konuda Dünya Sağlık Örgütü de sağlık okuryazarlığını sağlığın belirleyicilerinden biri olarak tanımlıyor.
2024 yılında Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanacak olan "Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi ve İlişkili Faktörleri Araştırması"na göre, sağlıkla ilgili konularda en büyük bilgi kaynağını %69,1 ile aile hekimleri oluşturuyor. Bunun yanı sıra, nüfusun %63,7'si sağlık bilgisine ulaşmak için internet arama motorlarını, %45,1'i televizyonu ve %29,6'sı ise sosyal medyayı kullanıyor. Dijital araçlar sayesinde bilgiye ulaşma hızı artarken, bu bilgilerin doğruluğunu değerlendirme sorumluluğunun da arttığına dikkat çekti.
Doğal ürünlerin riskleri
Prof. Dr. Açık, dijital mecralarda bazı doğal ürünlerin hastalıkları önleme veya tedavi etme gibi sunulduğunun altını çizdi. Ancak bu tür ürünlerin herkes için uygun olmayabileceğini ifade etti. "Bir ürün gerçekten doğal olsa bile herkesin vücudu, sağlık durumu ve ihtiyaçları farklıdır. Bu nedenle bir kişi için yararlı olan bir tedavi, başka bir kişi için risk oluşturabilir" dedi.
Özellikle bitkisel ürünlerin ve takviyelerin kullanılan ilaçlarla etkileşime geçebildiğini vurgulayan Açık, doğru yaklaşımın uzman görüşü almak olduğunu belirtti. Sağlık bilgisi doğru değerlendirilmeli, yalnızca popülerlik veya bir kişinin tanınırlığı güvenilirliği belirlemez. İlgili önerilerde, başta kronik hastalığı bulunanlar, hamileler, çocuklar ve düzenli ilaç kullanan kişilerin dikkatli olmaları gerektiğini vurguladı.
Yapay zeka araçlarının sağlık alanındaki kullanımına da değinen Prof. Dr. Açık, bu araçların bilgiye erişimde yardımcı olabileceğini ancak tanı koyma ya da tedavi yöntemlerinin değiştirilmesi konularında hekim değerlendirmesinin şart olduğuna dikkat çekti. Bu bağlamda bireylerin sağlık durumu, birkaç bilgi ile değerlendirilemeyecek kadar karmaşık olduğunu hatırlattı.
HALK SAĞLIĞI UZMANI PROF. DR. YASEMİN AÇIK, 3-9 EYLÜL HALK SAĞLIĞI HAFTASI KAPSAMINDA DİJİTAL MECRALARDAKİ BİLGİ KİRLİLİĞİNE VE SAĞLIK OKURYAZARLIĞININ ÖNEMİNE DİKKAT ÇEKTİ
