Tıp literatüründe yaklaşık 10 binde bir görülen ve doğuştan gelen "Situs inversus totalis" anomalisi, ameliyatı gerçekleştiren cerrahları da şaşırttı. Doç. Dr. Kerim Güzel liderliğinde planlanan özel operasyonla hasta sağlığına kavuşurken, uzmanlar bu özel durumu taşıyan bireylerin acil müdahaleler için kritik bir kurala uyması gerektiğini vurguladı.
Situs inversus totalis nedir: 54 yaşında tüm organlarının ters tarafta olduğunu öğrendi
Samsun'da yaşayan 54 yaşındaki inşaat işçisi Muzaffer Uzunbacak, kalın bağırsak kanseri tedavisi için başvurduğu hastanede tıp dünyasında nadir görülen anatomik bir sürprizle karşılaştı. Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Kerim Güzel ve ekibi tarafından gerçekleştirilen detaylı incelemelerde, hastanın akciğerleri ve böbrekleri dışındaki temel iç organlarının vücudun sol ve sağ aksında tam ters konumlandığı tespit edildi. Yaklaşık 10 binde bir kişide ortaya çıkan ve doğuştan gelen Situs inversus totalis tablosuna sahip olduğu anlaşılan Uzunbacak, organ yapısına özel olarak planlanan laparoskopik (kapalı) operasyon sayesinde sağlığına kavuşarak taburcu edildi.

"Kalbin mi yok?" sorusuyla başlayan 54 yıllık gizem
Gençlik yıllarında çalıştığı inşaat firmasının işe giriş muayenesi sırasında kalp grafisi (EKG) çekilen Uzunbacak, o dönem muayene eden hekimlerin cihaz ve grafik sapmaları nedeniyle şaşkınlık yaşadığını ifade etti. 26 yaşındayken kalbinin vücudunun sağ tarafında yer aldığını tesadüfen öğrenen hasta, diğer organlarının da ayna görüntüsü şeklinde ters olduğunu ise 54 yaşında geçirdiği cerrahi süreçte kavradı.
Gözlemlenen bu durum, insan anatomisinde organ yerleşimlerinin embriyolojik gelişim evresindeki hücre sinyalleşmelerine bağlı olarak nasıl farklı şekillenebildiğini gösteren klinik bir örnektir. Tıbbi süreçlerde sağ ve sol oryantasyonunun ters işlemesi; muayene, tanı ve cerrahi planlama aşamalarında hekimlerin standart standartların dışına çıkmasını gerektiren özel bir hassasiyet yaratır.
Situs inversus totalis hastalarında normal ve ters organ yerleşimi
| Organ | Tipik İnsan Anatomisindeki Yeri | Situs İnversus Totalis Vakalarındaki Yeri |
|---|---|---|
| Kalp (Apex) | Göğüs kafesinin sol tarafı | Göğüs kafesinin sağ tarafı (Dekstrokardi) |
| Karaciğer & Safra Kesesi | Karnın sağ üst kadranı | Karnın sol üst kadranı |
| Dalak & Mide | Karnın sol üst kadranı | Karnın sağ üst kadranı |
| Kalın Bağırsak Başlangıcı (Çekum) | Karnın sağ alt kadranı | Karnın sol alt kadranı |
Kapalı cerrahide tersten oryantasyon zorluğu
Ameliyatı gerçekleştiren Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Kerim Güzel, standart cerrahi prosedürlerin tamamının alışılagelmiş anatomiye göre kurgulandığını belirtti. Kalın bağırsağın başlangıç noktasının sağ yerine solda bulunması, laparoskopik aletlerin açılan kısımlarını ve kamera açısını tamamen değiştirmeyi zorunlu kıldı. Cerrahların rutin El-Göz koordinasyonunu ters yöne adapte etmesiyle yürütülen operasyon, bağırsaktaki kitlenin başarıyla çıkarılmasıyla sonuçlandı.

Doç. Dr. Güzel, bu tür doğuştan anatomik değişim taşıyan bireylerin olası acil sağlık vakalarında hayati risk yaşamaması adına üzerlerinde taşıyacakları bir kart veya beyan ile durumu sağlık ekiplerine bildirmelerinin kritik role sahip olduğunu vurguladı.