Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump, Türkiye’nin ev sahipliğinde başkent Ankara’da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin tamamlanmasının ardından Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde geniş kapsamlı bir basın toplantısı düzenledi.
Beştepe’den küresel kamuoyuna seslenen Trump, konuşmasına Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a resmi ev sahipliği ve konukseverliği için teşekkür ederek başladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderlik sıfatlarına vurgu yapan Trump, "Erdoğan harika ve çok güçlü bir lider. Kendisiyle uzun süredir dostuz, oldukça güçlü bir kişiliği var. Başarılı bir şekilde ülkesini ve askeri açıdan oldukça güçlü bir devleti yönetiyor. Türkiye zirve için harika bir iş çıkardı" değerlendirmesinde bulundu. Ankara’ya ayak bastıkları andan itibaren karşılaştıkları atmosferden etkilendiğini dile getiren ABD Başkanı, zirve organizasyonu kapsamında havalimanında yeni bir terminal inşa edilmiş olmasını da takdirle karşıladığını sözlerine ekledi.
Zirve salonundaki genel atmosfere değinen Donald Trump, müttefikler arasında muazzam bir birliğin müşahede edildiğini kaydetti. Savunma harcamaları hususunda üye ülkelere proaktif bir çağrıda bulunan Trump, tüm müttefiklerin gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYH) yüzde 5'ini savunma yatırımlarına ayırması hedefini yineledi ve bu oranın esasen yıllar öncesinden bu seviyelerde seyretmesi gerektiğini savundu.
2025 yılında tüm NATO üyeleri tarafından savunma sanayii ve ekipman harcamalarına toplamda 150 milyar dolarlık pay ayrıldığını anımsatan Trump, bu bütçenin aslan payının en iyi askeri teknolojileri üreten ABD menşeli Patriot ve Tomahawk gibi ekipmanların alımında kullanıldığına dikkat çekti. Markaların üretim süreçlerini hızlandırarak küresel pazardaki müttefik taleplerini daha süratli karşılamayı arzuladıklarını belirten Trump, gümrük vergileriyle desteklenen ABD ekonomisinin rekor yatırımlara ulaştığını ve istihdam rekoru kırdığını iddia etti.
Savunma bütçelerinde harcama rekoru kırıldı
NATO tarafından yayımlanan resmi savunma harcamaları projeksiyonları ve küresel pazar analizi raporlarına göre, 32 üyeli ittifakın 2026 yılındaki toplam askeri bütçesinin bir önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 11 oranında artış göstererek 1 trilyon 809 milyar 915 milyon dolar barajını aşması öngörülüyor. Söz konusu devasa bütçenin yaklaşık yüzde 57'lik kısmını tek başına üstlenen Amerika Birleşik Devletleri, 1 trilyon 32 milyar 849 milyon dolarlık harcama öngörüsüyle küresel askeri yatırımlardaki mutlak liderliğini koruyor.
Aynı finansal veri raporunda, müttefik ülkelerden Almanya'nın 147 milyar dolar, İngiltere'nin 110 milyar dolar, Fransa'nın 80 milyar dolar ve ev sahibi Türkiye'nin ise yaklaşık 48 milyar dolarlık bir savunma harcaması gerçekleştirmesi bekleniyor. Bu mali genişleme, müttefiklerin caydırıcılık altyapısını güçlendirmeyi hedeflerken, savunma sanayiindeki ticaret hacmini de proaktif bir şekilde tırmandırıyor.
Ortadoğu ve teknoloji operasyonları değerlendirildi
Basın toplantısının soru-cevap bölümünde dış politika ve bölgesel askeri operasyonlara ilişkin stratejik açıklamalarda bulunan Donald Trump, İran’a yönelik yürütülen askeri harekat dalgasını büyük bir başarı olarak nitelendirdi. Geçtiğimiz 18 ay boyunca ABD’nin savunma sanayii bütçelerini tarihi düzeyde artırdığını anlatan Trump, İran’ın askeri ve lojistik kapasitesinin birkaç hafta içerisinde kritik ölçüde ortadan kaldırıldığını savundu.
İran’a ait yüzlerce askeri geminin denizin dibinde olduğunu, radarların, hava limanlarındaki pistlerin ve komuta merkezlerinin imha edildiğini öne süren ABD Başkanı, "Tahran yönetiminin şu an savaşma kabiliyeti son derece düşük, ellerinde çok az sayıda füze kaldı. Biz dünyanın en güçlü ordusuna sahibiz ve artık bize ülke olarak yeniden derin bir saygı duyuluyor" dedi. İran'ın ekonomik verilerine de değinen Trump, ülkedeki enflasyonun yüzde 300'ün üzerine çıktığını iddia etti.
İran'ın nükleer programına ilişkin net bir kırmızı çizgi çizen Trump, yürüttükleri operasyonların tek temel amacının İran'ın nükleer silaha erişmesini tamamen engellemek olduğunu ve bu hedefin başarıyla gerçekleştirildiğini beyan etti. İlgili nükleer tesislerin granit dağların altında korunduğunu ve buralardan materyal çıkarılmasının aylar süreceğini öngören Trump, küresel enerji piyasalarında petrol fiyatlarının savaş öncesi döneme kıyasla daha düşük seyretmesinin de bu askeri stratejinin bir zaferi olduğunu ifade etti.
Küresel teknoloji ve otomotiv pazarına da değinen Trump; Çin'in yapay zeka alanında önünde olduklarını, dron teknolojilerinde liderliği ellerinde tuttuklarını ve Japon otomotiv devi Toyota'nın gümrük vergilerinden muaf kalabilmek adına dünyanın en büyük otomotiv fabrikasını kurmak üzere yatırımlarını Amerika Birleşik Devletleri'ne taşıyacağını duyurarak sözlerini tamamladı.
