Küresel siyasetin ve savunma diplomasisinin kalbi bugün Türkiye’de atıyor. Ankara, dünya liderlerinin katılımıyla gerçekleştirilen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’ne ev sahipliği yapıyor. Transatlantik savunma sanayii yatırımlarının ve üretim kapasitelerinin masaya yatırıldığı dev organizasyon, küresel güvenlik mimarisini yeniden inşa edecek "Savunma Sanayii Forumu" ile perdesini açtı. Zirvenin ilk büyük müjdesini ise NATO Genel Sekreteri Mark Rutte verdi.
Savunma Bütçelerinde Tarihi Hedef: Yüzde 5 Eşiği
Forumun açılışında konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, geçtiğimiz yıl Lahey’de alınan savunma yatırımlarını artırma kararını hatırlatarak müttefiklerin kararlılığına vurgu yaptı. Rutte, üye ülkelerin 2035 yılına kadar gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYH) yüzde 5'ini savunma harcamalarına ayırma hedefi doğrultusunda güçlü bir ivme yakaladığını belirtti.
Ankara’da alınan kararların artık sahada somut sonuçlara dönüştüğünü ifade eden Genel Sekreter, Atlantik’in iki yakasındaki sanayi devlerinin milyarlarca dolarlık devasa projelere imza attığını söyledi. Bu ortak projelerin sadece savunma hattını güçlendirmekle kalmayacağını, aynı zamanda on binlerce yeni istihdam yaratarak ekonomilere can suyu olacağını sözlerine ekledi.
Hava Gücünü Katlayacak Dev Ortaklık: 12 Yeni Tanker Uçağı Geliyor
Zirvenin ilk ve en dikkat çekici stratejik hamlesi hava kuvvetlerine yönelik oldu. NATO’nun caydırıcılık ve operasyonel kabiliyetini en üst seviyeye çıkarmayı hedefleyen yeni bir havadan havaya yakıt ikmali filosu kuruluyor. Proje kapsamında müttefik ülkeler, Airbus firmasından 12 adet çok rollü tanker uçağı tedarik edecek.
Avrupa endüstrisinin liderliğinde yürütülen bu dev proje, NATO ve Avrupa Birliği iş birliğini okyanus ötesine, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki sanayi ortaklarına kadar genişletiyor. Satın alınacak yüksek teknolojili hava araçları; geniş deniz alanlarında, gece ve gündüz koşullarında kesintisiz gözetleme yapabilme yeteneğine sahip. Yüksek irtifada uzun süre kalabilen bu uçaklar, açık denizler de dahil olmak üzere stratejik bölgeleri mevcut hava araçlarına göre çok daha verimli ve güvenli şekilde kontrol altında tutacak.
Airbus Sahnesinde 10 Ülke El Sıkıştı
Büyük lansmanın ardından Airbus yönetimiyle birlikte projenin ana omurgasını oluşturan 10 ülkenin temsilcileri sahneye davet edildi. Airbus'ın MRTT (Çok Rollü Tanker Uçağı) girişiminde güçlerini birleştiren o ülkeler şunlar oldu: Belçika, Çekya, Danimarka, Finlandiya, Almanya, Lüksemburg, Hollanda, Norveç, İsveç ve İspanya.
Ankara’da Liderler Trafiği: Masada "NATO 3.0" Var
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirve boyunca küresel siyasetin yönünü tayin eden çok sayıda devlet ve hükümet başkanıyla ikili temaslar gerçekleştirecek. Erdoğan’ın diplomasi trafiğinde ABD Başkanı Donald Trump, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve İngiltere Başbakanı Keir Starmer gibi kritik isimlerin yanı sıra AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de yer alıyor.
Zirvenin ana gündem başlığı ise ittifakın geleceğini simgeleyen "NATO 3.0" vizyonu. Bu vizyon, Avrupa’nın konvansiyonel savunmada lider rolü üstlenmesini ve ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığının yeni dengelere göre revize edilmesini içeriyor. Ayrıca Ukrayna’ya yönelik askeri desteklerin geleceği ve savunma sanayii üretim kapasitelerinin hızla artırılması taahhütleri de masadaki sıcak başlıklar arasında.
İstanbul İşbirliği Girişimi 22 Yıl Sonra Yeniden Gündemde
Zirve, sadece transatlantik bölgesini değil, Körfez coğrafyasını da yakından ilgilendiren tarihi bir oturuma sahne olacak. İlk kez 2004 yılındaki İstanbul Zirvesi'nde tohumları atılan; Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin yer aldığı "İstanbul İşbirliği Girişimi" kapsamında dışişleri bakanları düzeyinde özel bir oturum gerçekleştirilecek.
Uluslararası basının tarihteki en yoğun katılımı gösterdiği bu Ankara Zirvesi, son dönemde yaşanan küresel gerilimlere ve çatlak seslere karşı müttefiklerin "birlik, dayanışma ve ortak gelecek" mesajı vereceği en kritik dönemeç olarak kayıtlara geçiyor.
