ABD ve İran arasında Orta Doğu'da savaşı bitirmeyi hedefleyen tarihi mutabakatın hemen ardından diplomasi trafiğinde beklenmedik bir kriz yaşandı. İsviçre Dışişleri Bakanlığı, tarafların bugün Bürgenstock kasabasında gerçekleştirmeyi planladığı kritik teknik görüşmelerin iptal edildiğini resmen açıkladı. Gelişme, küresel kamuoyunda büyük bir şaşkınlıkla karşılanırken gözler Washington ve Tahran hatlarına çevrildi.
İsviçre Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, dün duyurusu yapılan Bürgenstock zirvesinin planlandığı gibi bugün icra edilmeyeceği belirtildi. Diplomatik kaynaklar, bu iptal kararının arkasında teknik hazırlıklar ve takvim uyuşmazlıkları olabileceğine işaret ediyor.
Beyaz Saray'dan "Erteleme" Açıklaması Gelmişti
İsviçre’den gelen iptal duyurusu, Beyaz Saray’ın süreçle ilgili yaptığı son dakika açıklamasının hemen ardından geldi. ABD yönetimi, İran ile yürütülecek teknik müzakerelere ilişkin hazırlıkların tüm hızıyla sürdüğünü belirtmesine rağmen, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İsviçre seyahatinin şimdilik ertelendiğini kaydetmişti. Washington kanadından gelen bu takvim değişikliği sinyali, İsviçre'deki masanın tamamen ertelenmesine yol açan ilk domino taşı oldu.
İslamabad Mutabakatı Tehlikede mi?
İptal edilen Bürgenstock zirvesi, iki ülke arasında Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen ve "İslamabad Mutabakatı" olarak adlandırılan 14 maddelik tarihi anlaşmanın ilk somut adımı olacaktı. Hatırlanacağı üzere, ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 18 Haziran'da dijital ortamda bir araya gelerek savaşı sonlandırmayı öngören bu zapta imza atmıştı.
Söz konusu mutabakat; Lübnan eksenli çatışmaların durdurulması, Hürmüz Boğazı'nın yeniden güvenli lojistiğe açılması ve ABD’nin İran’a yönelik uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması gibi küresel ekonomiyi ve jeopolitiği doğrudan ilgilendiren hayati maddeleri içeriyordu.
60 Günlük Kritik Süreç Nasıl İşleyecek?
Görüşmenin iptal edilmesi, tarafların nihai bir barış anlaşması için planladığı 60 günlük müzakere takvimini nasıl etkileyeceği sorusunu gündeme getirdi. Bu süreçte İran’ın nükleer programının geleceği ve Tahran’a yönelik ağır ekonomik yaptırımların kademeli olarak kaldırılması gibi çetin konuların masaya yatırılması bekleniyordu. Uzmanlar, İsviçre’deki ertelemenin kalıcı bir kırılma mı yoksa teknik bir mola mı olduğunu önümüzdeki günlerde tarafların atacağı adımların belirleyeceğini
