Birinci Dünya Savaşı’nın Avrupa’da mevzi çatışmalarına dönüşmesi üzerine İngiltere, yeni bir cephe açma arayışına girdi. Bu kapsamda Çanakkale ya da Balkanlar üzerinden ilerleyerek İstanbul’u ele geçirme ve Osmanlı Devleti’ni Almanya’dan ayırma hedefi benimsendi. Ayrıca kararsız durumdaki Bulgaristan’ın ittifak devletleri yanında yer almasının önüne geçilmesi amaçlandı.
Osmanlı güçlerinin 3 Şubat 1915 tarihinde Süveyş Kanalı’na yönelik gerçekleştirdiği taarruzun sonuç vermemesi üzerine İngiltere, Mısır’daki askeri varlığını Çanakkale Boğazı’na yönlendirdi.
İtilaf Devletleri Donanması Harekete Geçti
İtilaf Devletleri, 12 İngiliz ve 4 Fransız olmak üzere toplam 16 muharebe gemisi, 6 muhrip, 14 mayın arama tarama gemisi ve bir uçak gemisinden oluşan donanma ile 19 Şubat 1915 sabahı harekete geçti. Donanma, “Müstahkem Mevki Methal Grubu Bataryaları”na yönelik bombardıman başlattı.
Methal Grubu içerisinde Ertuğrul, Seddülbahir, Kumkale ve Orhaniye bataryaları ile Erenköy civarında konuşlandırılan seyyar obüs bataryaları yer aldı. Merkez Grubu’nda ise Anadolu ve Rumeli bataryaları bulunuyordu.
Hava koşullarının elverişsiz olması nedeniyle ikinci bombardıman 25 Şubat’ta gerçekleştirildi. 26 Şubat ile 17 Mart tarihleri arasında İtilaf donanması mayın arama faaliyetlerini sürdürdü. Ancak 17-18 Mart gecesi Nusret Mayın Gemisi tarafından Erenköy Koyu ve boğaz geçişine mayın döşendi.
18 Mart’ta Şiddetli Çatışmalar Yaşandı
18 Mart 1915 günü saat 11.15’te İtilaf Devletleri donanması büyük bir taarruz başlattı. Akşam saat 18.00’e kadar devam eden çatışmalar sonucunda, İtilaf donanmasına ait “Bouvet”, “Irresistible” ve “Ocean” zırhlıları battı.
Ayrıca iki muharebe gemisi ile bir muharebe kruvazörü de ağır hasar aldı. Bu gelişmelerin ardından İtilaf Devletleri donanması geri çekilmek zorunda kaldı.
Deniz Zaferi Tarihe Geçti
Yaklaşık yedi saat süren çatışmalar sonucunda elde edilen bu sonuç, tarihe “Çanakkale Deniz Zaferi” olarak geçti. Çanakkale direnişinin ilk aşaması, İngiliz ve Fransız donanmalarının yenilgisiyle sonuçlandı.
Bu zaferle birlikte Çanakkale Boğazı’nın geçilemeyeceği ortaya konuldu ve savaşın seyri açısından önemli bir gelişme yaşandı.
Kara Savaşları ve Sonuçları
Deniz savaşlarının ardından başlayan kara muharebelerinde, İtilaf Devletleri karşısında Türk ordusu yer aldı. Mustafa Kemal Paşa ve diğer komutanların sevk ve idaresindeki birlikler, cephede mücadele etti.
Çanakkale’de verilen mücadele sonucunda İtilaf Devletleri’nin ilerleyişi durduruldu. Böylece Çanakkale’nin geçilemeyeceği gerçeği savaş sahasında ortaya konuldu.
