e-Devlet üzerinden sunulan isim ve soy isim değişikliği hizmeti, son dönemde yoğun ilgi görmeye başladı. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü verileri, özellikle soyadı değişikliği başvurularında dikkat çekici bir artış yaşandığını ortaya koydu. Toplumda argo çağrışımlar yapan ya da günlük yaşamda bireyler üzerinde sosyal baskı oluşturan soyisimler, değişiklik taleplerinin merkezinde yer aldı. Peki e-Devlet soyadı değişikliği neden arttı, en çok değiştirilen soyisimler hangileri?
e-Devlet soyadı değişikliği başvuruları neden arttı?
Soyadı değişikliği başvurularındaki artışın en önemli nedenleri arasında, işlemlerin e-Devlet üzerinden kolay ve hızlı şekilde yapılabilmesi gösteriliyor. Daha önce mahkeme süreci gerektiren pek çok işlem, mevzuatta yapılan düzenlemelerle birlikte idari başvuru yoluyla çözülebiliyor.
Vatandaşlar, soyisimlerinin günlük hayatta alay konusu olması, argo anlamlar içermesi ya da yanlış anlaşılmalara yol açması nedeniyle değişiklik talebinde bulunuyor. Özellikle sosyal medya kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte, soyisimlerin görünürlüğü artarken bu durum bazı kişiler için ciddi bir rahatsızlık unsuru haline geliyor.
Hangi gerekçelerle soyadı değişikliği talep ediliyor?
Nüfus müdürlüğü kayıtlarına yansıyan başvurular incelendiğinde, soyadı değişikliği taleplerinin büyük bölümünün toplumsal algı ve psikolojik nedenlere dayandığı görülüyor. Argo çağrışım yapan, hayvan ismi içeren veya olumsuz anlamlar barındıran soyisimler, en sık değiştirilenler arasında yer alıyor.
Bazı soyisimler, çocukluk döneminden itibaren bireylerin sosyal hayatını olumsuz etkileyebiliyor. Okul çağında yaşanan akran zorbalığı, iş hayatında karşılaşılan önyargılar ve günlük iletişimde yaşanan rahatsızlıklar, soyadı değişikliği taleplerini artıran başlıca faktörler olarak öne çıkıyor.
En çok değiştirilen soyisimler hangileri?
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü verilerine göre, son dönemde en fazla değişiklik yapılan soyisimler belli oldu. Toplumda olumsuz veya alaycı çağrışımlar yaptığı değerlendirilen soyisimler, listenin üst sıralarında yer aldı.
Kayıtlara göre en çok değiştirilen soyisimler şu şekilde sıralandı:
Top
Koyun
Satılmış
Coşkun
Çakal
Deli
Karabaş
Çürük
Çıplak
Kör
Bu soyisimlerin ortak noktası, günlük dilde farklı anlamlara çekilebilmesi ve bireyler üzerinde sosyal baskı oluşturabilmesi olarak değerlendiriliyor.
e-Devlet üzerinden soyadı değişikliği nasıl yapılıyor?
e-Devlet sistemi üzerinden soyadı değişikliği başvurusu yapmak isteyen vatandaşlar, ilgili hizmete T.C. kimlik numaralarıyla giriş yapabiliyor. Başvuru sürecinde mevcut soyisim, talep edilen yeni soyisim ve gerekçe bilgileri sisteme giriliyor.
Başvurular, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından inceleniyor. Talebin mevzuata uygun bulunması halinde işlem onaylanıyor ve yeni soyisim nüfus kayıtlarına işleniyor. Sürecin tamamlanmasının ardından vatandaşlar, resmi belgelerinde yeni soyisimlerini kullanmaya başlayabiliyor.
Soyadı değişikliği herkese açık mı?
Soyadı değişikliği hizmeti, belirli şartları sağlayan tüm vatandaşlara açık olarak sunuluyor. Ancak keyfi değişiklik talepleri kabul edilmiyor. Argo, gülünç, küçük düşürücü veya anlam karmaşasına yol açan soyisimler öncelikli değerlendirme kapsamında ele alınıyor.
Yetkililer, soyadı değişikliğinin istisnai bir hak olduğunu ve her başvurunun ayrı ayrı değerlendirildiğini vurguluyor. Bu nedenle başvuru sırasında sunulan gerekçenin açık ve anlaşılır olması önem taşıyor.
Soyadı değişikliği toplumsal algıyı nasıl etkiliyor?
Uzmanlara göre soyadı, bireyin kimliğinin önemli bir parçası olarak kabul ediliyor. Olumsuz çağrışımlar taşıyan bir soyisim, kişinin özgüvenini ve sosyal ilişkilerini doğrudan etkileyebiliyor. Bu nedenle soyadı değişikliği taleplerindeki artış, bireylerin sosyal hayatta daha rahat hissetme isteğiyle ilişkilendiriliyor.
e-Devlet üzerinden sunulan bu hizmetin kolay erişilebilir olması, vatandaşların uzun ve yorucu süreçlerle karşılaşmadan taleplerini iletebilmesini sağlıyor. Bu durum, başvuru sayılarının rekor seviyelere ulaşmasında önemli rol oynuyor.
