1923 Lozan Antlaşması kapsamında Semadirek Adası’nın silahsızlandırılmış statüde olduğu ifade ediliyor. Türkiye, bu kapsamda söz konusu bölgelerde askeri sistemlerin konuşlandırılmasına itiraz ediyor.
Ancak Yunanistan tarafı, 1936 Montrö Sözleşmesi’nin bu statüyü değiştirdiğini savunuyor. Bu nedenle Atina yönetimi, adada savunma sistemlerinin konuşlandırılabileceği görüşünü dile getiriyor.
NATO Destekli Sistem İddiası
Sözcü gazetesinde yer alan habere göre, Yunan milletvekili ve Uluslararası Hukuk Profesörü Angelos Sirigos, devlet televizyonu ERT’ye yaptığı açıklamada, adaya konuşlandırılması planlanan Patriot sisteminin NATO desteğiyle kurulacağını öne sürdü.
Sirigos, söz konusu sistemin Bulgaristan’ın hava sahasını korumaya yönelik olduğunu iddia etti.
“Statünün Kabulü” Tartışması
Angelos Sirigos açıklamasında, Semadirek’in Lozan Boğazlar Sözleşmesi’ne göre silahsızlandırılmış bir ada olduğunu belirtti. Ancak Yunan tarafının bu statünün Montrö Sözleşmesi ile sona erdiğini savunduğunu ifade etti.
Sirigos, Patriot sisteminin adaya konuşlandırılması durumunda NATO’nun bölgenin silahsızlandırılmış statüde olmadığı yönünde fiili bir kabul ortaya koyacağını iddia etti.
Silahsızlandırılmış Adalar Tartışması
1923 Lozan Antlaşması’na göre Semadirek, Limni, Midilli, Sisam, Sakız, İpsara ve Ahikerya gibi bazı adaların gayri askeri statüde olması gerektiği belirtiliyor.
Ayrıca 1947 Paris Antlaşması kapsamında Batnoz, İleriye, Kelemez, İstanköy, İleki, Kerpe, Sömbeki, Rodos ve Meis gibi adaların da silahsızlandırılması öngörülüyor.
Haberde yer alan bilgilere göre, söz konusu adalarda halihazırda Yunan askeri unsurlarının bulunduğu ifade ediliyor.
NATO’nun Tutumu Tartışma Yarattı
Yunanistan’ın Semadirek Adası’na Patriot sistemi yerleştirme planına NATO’nun herhangi bir tepki vermemesi dikkat çeken bir unsur olarak değerlendirildi.
Özellikle bölgedeki güvenlik gelişmeleri ve son dönemde yaşanan askeri hareketlilikler çerçevesinde NATO’nun bu konuya ilişkin resmi bir açıklama yapmaması çeşitli değerlendirmelere neden oldu.
