Emekli küçük esnaf ve sanatkârları ilgilendiren yeni bir düzenleme Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin gündemine geldi. CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz tarafından sunulan kanun teklifi, emeklilerin belirli şartlarda binek otomobil alımlarında ÖTV’den muaf tutulmasını öngörüyor. Teklif özellikle Bağ-Kur emeklisi küçük esnafın yaşam koşullarını iyileştirmeyi hedefliyor. Peki emekliye ÖTV’siz araç Meclis’ten geçti mi, emekli ÖTV’siz araç alma şartları neler ve bu imkândan kimler faydalanabilecek?
Emekliye ÖTV’siz araç Meclis’ten geçti mi?
TBMM’ye sunulan “Özel Tüketim Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”, emeklilere yönelik yeni bir vergi muafiyetini gündeme taşıdı. Teklifte özellikle küçük esnaf ve sanatkâr statüsünde çalışan ve daha sonra emekli olan vatandaşlara yönelik özel bir düzenleme yer alıyor.
Söz konusu düzenlemeye göre, belirli koşulları sağlayan emeklilerin binek otomobil alımlarında Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ödemeden araç sahibi olabilmesi hedefleniyor. Ancak teklif şu an için yalnızca TBMM’ye sunulmuş durumda.
Mevcut aşamada düzenleme henüz yasalaşmış değil. Kanun teklifinin yürürlüğe girebilmesi için önce ilgili komisyonlarda görüşülmesi, ardından Genel Kurul’da kabul edilmesi gerekiyor. Sürecin tamamlanmasının ardından Resmî Gazete’de yayımlanması halinde uygulama yürürlüğe girebilecek.
Emekli ÖTV’siz araç alma şartları neler?
TBMM’ye sunulan düzenlemede, ÖTV muafiyetiyle araç satın almak isteyen emekliler için belirli kriterler bulunuyor. Teklifte yer alan şartlar, uygulamanın yalnızca belirli bir kesime yönelik olmasını amaçlıyor.
Esnaf ve sanatkâr statüsü şartı
Kanun teklifine göre bu imkândan yararlanmak isteyen kişinin 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamında esnaf veya sanatkâr statüsünde olması gerekiyor. Bu şart, düzenlemenin doğrudan küçük esnafı hedeflediğini gösteriyor.
Bağ-Kur emeklisi olma şartı
ÖTV muafiyeti yalnızca 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4/1-b maddesi kapsamında yaşlılık aylığı alan Bağ-Kur emeklileri için geçerli olacak. Yani SSK veya Emekli Sandığı emeklileri teklif kapsamına dahil edilmiyor.
Emeklilikten sonraki 5 yıl içinde araç alma şartı
Düzenlemeye göre emekli olan kişinin bu haktan yararlanabilmesi için emeklilik tarihinden itibaren 5 yıl içinde araç satın alması gerekiyor. Ayrıca bu hak yalnızca bir defaya mahsus kullanılabilecek.
Araç satışı ve devrine sınırlama
ÖTV muafiyeti ile satın alınan araçlar için 5 yıl boyunca satış veya devir yasağı uygulanması öngörülüyor. Bu süre dolmadan aracın satılması veya devredilmesi durumunda, ödenmeyen vergi tutarı gecikme faiziyle birlikte tahsil edilecek.
Afet ve kaza durumlarında istisna
Teklifte ayrıca özel bir istisna da yer alıyor. Deprem, sel, yangın veya trafik kazası gibi nedenlerle aracın hurdaya ayrılması durumunda, hak sahibine bir kez daha ÖTV muafiyetinden yararlanma hakkı tanınabilecek.
Emekli ÖTV’siz araç kampanyasından kimler faydalanabilecek?
Kanun teklifinde yararlanıcı grubu oldukça net biçimde tanımlanmış durumda. Düzenleme geniş bir emekli kitlesinden ziyade belirli bir kesimi kapsıyor.
Bağ-Kur emeklisi küçük esnaf
Teklifin hedef kitlesini Bağ-Kur kapsamında emekli olan küçük esnaf ve sanatkârlar oluşturuyor. Yani iş yeri sahibi olan ve kendi namına çalışan esnafların emeklilik sonrası ekonomik yükünü hafifletmek amaçlanıyor.
Emeklilikten sonra belirlenen süre içinde başvuranlar
Araç alımı için başvuru yapılacak sürenin emeklilik tarihinden itibaren 5 yıl ile sınırlı olması planlanıyor. Bu süreyi aşan emeklilerin düzenlemeden yararlanması mümkün olmayacak.
Özel durumlarda yeniden hak kazanabilecek kişiler
Teklifte yer alan bir diğer düzenleme ise doğal afet veya ağır kazalar sonucu araçların kullanılamaz hale gelmesi durumuna ilişkin. Böyle bir durumda araç hurdaya ayrılırsa, hak sahibi bir defaya mahsus tekrar ÖTV muafiyeti hakkına sahip olabilecek.
Kadim Durmaz’dan düzenleme açıklaması
Kanun teklifinin sahibi olan CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz, düzenlemenin amacının küçük esnafın emeklilik sonrası yaşadığı ekonomik zorlukları hafifletmek olduğunu belirtti.
Durmaz açıklamasında, özellikle kriz dönemlerinde kepenk kapatmamak için mücadele eden esnafın emeklilikte sabit gelirle geçinmek zorunda kaldığını vurguladı. Bu nedenle ulaşım ve temel ihtiyaçlara erişimin zorlaştığını ifade eden Durmaz, hazırlanan teklifin hedefli ve suistimale kapalı bir sosyal destek adımı olarak tasarlandığını dile getirdi.
TBMM’deki yasama sürecinin tamamlanması halinde düzenlemenin emekli küçük esnaf için önemli bir ekonomik kolaylık sağlaması bekleniyor.
