Dünya genelinde enerji dönüşümü, beklentilerin üzerinde bir hızla vites büyütmeye devam ediyor. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) tarafından yayımlanan 2026 Yenilenebilir Enerji İstatistikleri raporu, temiz kaynakların küresel elektrik üretimindeki ağırlığını çarpıcı verilerle ortaya koydu. Rapora göre, yenilenebilir enerji kaynakları 2024 yılında küresel elektrik üretiminin yüzde 31,7’sini sırtlayarak tarihi bir başarıya imza attı.
Yenilenemeyen kaynaklardan yapılan üretim yalnızca yüzde 1,4 artış gösterirken, temiz kaynaklardan elektrik üretimi bir önceki yıla göre yüzde 9,8 oranında yükseldi. Bu performans, 2023 yılındaki büyüme hızını geride bırakarak yeşil enerjideki ivmelenmenin kalıcı olduğunu kanıtladı. Toplamda 9 bin 836 teravatsaat elektrik üreten yenilenebilir kaynaklar, enerji güvenliğinin yeni teminatı haline geldi.
2035 Hedefi İçin Üretimin 2,5 Katına Çıkması Gerekiyor
Geleceğe yönelik projeksiyonlar, iklim hedeflerine ulaşmak için mevcut hızın daha da artırılması gerektiğine işaret ediyor. IRENA verileri, küresel iklim vizyonunun yakalanabilmesi adına 2024'te yüzde 31,7 olan yenilenebilir enerji payının, 2035 yılına kadar yüzde 78 seviyesine çıkarılmasını zorunlu kılıyor. Bu durum, önümüzdeki on yılda temiz elektrik üretiminin bugünkü seviyesinin yaklaşık 2,5 katına ulaştırılması anlamına geliyor.
Güneş ve Rüzgarda Asya Lider, Orta Doğu Hız Rekortmeni
Küresel temiz enerji liginde bölgeler arasındaki rekabet de kızışıyor. Güneş ve rüzgar enerjisinin lokomotif rolü üstlendiği bu dönemde Asya kıtası, 2024 yılında imza attığı 4 bin 589 teravatsaatlik üretimle mutlak liderliğini korudu. Bölgedeki yeşil elektrik üretimi, özellikle güneş ve rüzgar yatırımlarının etkisiyle yüzde 14,3 arttı.
Diğer bölgelerdeki görünüm ise şu şekilde gerçekleşti:
Avrupa: Güneş ve hidroelektrikteki güçlü artışla 1758 teravatsaat üretime ulaştı (Yüzde 7,2 büyüme).
Kuzey Amerika: 1535 teravatsaat üretimle yüzde 5,8 büyüme kaydetti.
Güney Amerika: Tüm yenilenebilir teknolojilere yayılan bir büyüme ile 1047 teravatsaat seviyesine ulaştı.
Orta Doğu: Küçük hacmine rağmen yüzde 17,3’lük büyüme oranıyla oransal bazda dünyanın en hızlı yükselen bölgesi oldu.
Avrasya ve Afrika: Sırasıyla 411 teravatsaat (yüzde 11,9) ve 227 teravatsaat (yüzde 5,7) üretim gerçekleştirildi.
"Teknolojiler Hazır, Fosil Yakıtlardan Hızla Çıkmalıyız"
Rapordaki bulguları değerlendiren IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera, elektrifikasyonun küresel enerji dönüşümünün kalbi olduğunu vurguladı. Temiz elektriğin sadece çevre değil, aynı zamanda ekonomik rekabet gücü ve enerji arz güvenliği için de kritik olduğunu belirten La Camera, şu ifadeleri kullandı:
"Teknolojilerimiz hazır ve ekonomik gerekçelerimiz her zamankinden daha güçlü. Artık yapılması gereken; binalarda, ulaştırma sektöründe ve sanayide fosil yakıtlardan temiz elektriğe geçişi benzeri görülmemiş bir hızla gerçekleştirmektir."
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) İcra Sekreteri Simon Stiell ise COP30'da tüm dünyaca kabul edilen "enerji dönüşümünün geri döndürülemezliği" ilkesinin, bu yeni verilerle somut bir şekilde tescillendiğini kaydetti.
Kurulu Güçte Tarihi Zirve: Dünyanın Yarısı Yeşil Enerjiye Döndü
IRENA’nın revize edilen 2025 yılı verileri, kapasite artışındaki muazzam yükselişi gözler önüne serdi. Son çeyrek asrın en büyük kurulu güç hamlesi yaşanırken, 2025 yılında sisteme dahil olan 693 gigavatlık yeni kapasite ile tarihi bir zirve görüldü.
Bu hamleyle birlikte küresel yenilenebilir enerji kurulu gücü 5,2 teravata (TW) yükselerek, dünya genelindeki toplam elektrik kurulu gücünün yüzde 49,5’ini oluşturdu. 2025 yılındaki toplam kapasite artışlarının yüzde 85,7’si yenilenebilir kaynaklardan sağlandı. Her ne kadar bu oran, yüzde 92,7'lik payın görüldüğü 2024 yılının biraz gerisinde kalmış olsa da, genel trend yeşil enerji yatırımlarının konvansiyonel kaynaklara karşı ezici üstünlüğünü sürdürdüğünü kanıtlıyor.
