İzmir'in Aliağa ilçesinde yer alan sanayi bölgesinde, planlı bakım faaliyeti yürüten HABAŞ Demir Çelik Fabrikası büyük bir iş cinayetine sahne oldu. Tesis bünyesinde kazan değişimi yapıldığı esnada kopan tavan vinci, çalışma alanının merkezindeki elektrik ark ocağının üzerine devrildi.
Çarpmanın etkisiyle ağır metal aksamların fabrika içerisinden geçen yüksek basınçlı doğalgaz boru hattına darbe vurması, tesisi sarsan devasa bir patlamayı tetikledi. Patlamanın akabinde başlayan yoğun yangın ve taşıyıcı kolonlardaki kısmi çökmeler, çalışma sahasını kısa sürede enkaza çevirdi.
Can kaybı 17'ye ulaştı, 6 kişi gözaltında
Arama kurtarma ekiplerinin yoğun müdahalesine rağmen ilk etapta ağır yaralanan işçilerden birinin daha hastanede hayatını kaybetmesiyle faciadaki can kaybı 17'ye yükseldi. Hastanelerde tedavisi süren işçilerin durumu yakından izlenirken, yargı organları geniş çaplı bir soruşturma başlattı.
Adalet Bakanlığı koordinesinde olayın adli boyutunu aydınlatmak üzere 4 Cumhuriyet savcısı yetkilendirildi. Sosyal Güvenlik Kurumu başmüfettişlerinin de dahil olduğu inceleme süreci kapsamında, iş güvenliği ve operasyonel kusurları bulunduğu değerlendirilen 6 şüpheli emniyet güçlerince gözaltına alındı.
Üç bakan olay yerinde: "Kimin ihmali varsa kararlılıkla gidilecek"
Facia haberinin ardından bölgeye sevk edilen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ve Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu enkaza dönen üretim alanında incelemelerde bulundu.
Yapılan ilk tespitlere göre kazanın iki haftada bir tekrarlanan periyodik ark ocağı bakımı sırasında vinç taşıma sisteminin çökmesiyle başladığını belirten yetkililer, hem idari hem de adli tahkikatın tavizsiz yürütüleceğini vurguladı. Tesiste görevli 37 iş güvenliği uzmanı ile sağlık heyetinin denetim süreçleri ve geçmiş teftiş kayıtları mercek altına alındı.
Patlamaya rağmen üretime hazırlık iddiası
İzmir Adli Tıp Kurumu önünde ailelerin acılı bekleyişi sürerken, fabrika yönetimine yönelik çarpıcı bir iddia gündeme taşındı. İddialara göre şirket idaresi, olayın meydana geldiği haddehane haricindeki bölümlerde çalışan personele doğrudan bildirimde bulunarak üretim yapılmasa dahi ertesi gün fabrikada hazır bulunmalarını talep etti. Yangının ve çökme tehlikesinin sürdüğü tesise yapılan bu çağrı, iş sağlığı ve güvenliği normları açısından tartışma yarattı.
Aynı fabrikada 2018'den bu yana bitmeyen kaza zinciri
Faciayla sarsılan HABAŞ tesislerinin geçmiş çalışma sicili, iş güvenliği önlemlerine yönelik soru işaretlerini derinleştirdi. İşletmede son yıllarda yaşanan benzer kazalarda çok sayıda çalışan hayatını kaybetmiş ya da ağır yaralanmıştı:
Temmuz 2018: 150 tonluk ocaktaki elektrot kırılması kaynaklı patlamada eriyik demir saçılması sonucu 5 işçi yaralandı.
Ağustos 2018: Sürekli döküm makinesinde meydana gelen patlamada 3 çalışan ağır yanıklarla hastaneye kaldırıldı.
Ekim 2018: Toz toplama bacasından düşen işçi Hasan Bostancı yaşamını yitirdi.
Mayıs 2019: 120 tonluk potanın devrilmesiyle sahaya 80 ton sıvı çelik aktı; 4'ü ağır 11 işçi yaralandı.
Ağustos 2020: Açık alanda taşınan çelik blokların arasına sıkışan taşeron işçi Şaban Karaca hayatını kaybetti.
Ekim 2020: Sac yenileme sırasında 10 metreden düşen kadrolu çalışan Kadir Özdemir vefat etti.
Kasım 2020: Fabrika limanında yükleme yaparken denize düşen taşeron işçi Raif Çatan boğularak öldü.
Ocak 2024: Liman sahasında üzerine metal bobin devrilen temizlik işçisi Kemal Özdemir olay yerinde can verdi.
Ekim 2026: 8 metre yükseklikten düşen taşeron işçi Hakan Doğan kurtarılamadı.
Kasım 2026: İş makinesi tekerine hava basıldığı sırada lastik patlaması sonucu taşeron işçi Eyüp Eğinli yaşamını yitirdi, 2 işçi yaralandı.
