Fatih Belediyesi, Osmanlı su medeniyetinin en önemli mirasları arasında yer alan tarihî çeşmeleri özgün kimliklerine uygun bir şekilde restore ederek yeniden şehir hayatına kazandırmaya devam ediyor. "Miras Fatih" vizyonu kapsamında yürütülen çalışmalar, ilçedeki yüzlerce tarihî çeşmenin bilimsel restorasyon ilkeleri doğrultusunda korunmasını sağlıyor. Uzun yıllar susuz kalan birçok eser de yeniden suyuna kavuşturuluyor.
Restorasyon süreçleri ve uygulamalar
Fatih Belediyesi Kültürel Miras Koruma Müdürlüğü koordinasyonunda sürdürülen çalışmalarda, tarihî çeşmelerde öncelikle rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanıyor. Koruma Kurulu onaylarının ardından uygulamaya geçilerek zaman içerisinde yapılan niteliksiz müdahaleler temizleniyor, özgün taş dokular ortaya çıkartılıyor, eksik mimari unsurlar dönem özelliklerine uygun olarak tamamlanıyor. Ayrıca, su tesisatları tamamen yenileniyor.
Fatih’te yer alan toplam 232 tarihî çeşmede proje, bakım, onarım ve restorasyon çalışmaları gerçekleştirildi. Bu çalışmalar sonucunda 138 tarihî çeşme yeniden suyuna kavuşturularak, asli işlevine uygun şekilde mahalle yaşamına kazandırıldı. Belediye bünyesinde kurulan Kâgir Yapı ve Eser Atölyesi tarafından tarihî çeşmelerde düzenli bakım ve önleyici koruma uygulamaları da aralıksız sürdürülüyor.
Örnek restorasyon çalışmaları
Son olarak Hırka-i Şeri Mahallesi’nde bulunan, Fatih Sultan Mehmed’in ihtisap ağası tarafından yaptırılan Muhtesip İskender Camii'nin yanındaki Kabakulak Çeşmesi de kapsamlı restorasyonun ardından yeniden hayat buldu. Çalışmalar kapsamında çimentolu ve niteliksiz müdahaleler temizlenirken, özgün taş dokusu ortaya çıkarıldı; ayna taşı ve kurna aslına uygun şekilde yeniden imal edildi. Yenilenen su tesisatıyla birlikte çeşme yeniden su akıtmaya başladı.
Benzer şekilde, II. Mahmut Çeşmesi, Üsküplü Çeşmesi ve Karagöz Mehmet Paşa Çeşmesi gibi birçok tarihî eser de özgün malzemeleri korunarak restore edildi ve yeniden işlevine kavuşturuldu. Çalışmalarda yalnızca fiziksel onarım değil, tarihî belgeler, eski fotoğraflar ve arkeolojik bulgular da dikkate alınarak eserlerin tarihî kimlikleri titizlikle tekrar ortaya çıkarılıyor.
Fatih Belediye Başkanı Mehmet Ergün Turan, tarihî çeşmelerin yalnızca mimari eserlerden ibaret olmadığını, İstanbul’un medeniyet hafızasının önemli parçaları olduğunu vurguladı. Turan, "Tarihî çeşmelerimiz, ecdadımızın suya, hayra ve insana verdiği değerin en güzel nişaneleridir. Bizler yalnızca taş yapıları restore etmiyoruz; mahalle kültürünü, vakıf medeniyetini ve İstanbul’un asırlık hafızasını yeniden ayağa kaldırıyoruz," ifadelerini kullandı.
Turan, ayrıca Fatih’in açık hava müzesi niteliğindeki tarihî dokusunu bütüncül bir anlayışla koruyacaklarını ve camilerden hazirelere, medreselerden çeşmelere kadar tüm kültür varlıklarını bilimsel yöntemlerle ihya etmeye devam edeceklerini sözlerine ekledi. Fatih Belediyesi, "İhya Yolculuğu" anlayışı doğrultusunda tarihî eserlerin yalnızca restore edilmesini değil, aynı zamanda yeniden yaşayan şehir hayatının bir parçası haline gelmesini hedefliyor. Tarihî çeşmeler, mahalle kültürünü yaşatan ve İstanbul’un su medeniyetini gelecek kuşaklara aktaran önemli miras unsurları olarak korunmaya devam edecek.
FATİH BELEDİYESİ, OSMANLI SU MEDENİYETİNİN EN ÖNEMLİ MİRASLARI ARASINDA YER ALAN TARİHÎ ÇEŞMELERİ ÖZGÜN KİMLİKLERİNE UYGUN ŞEKİLDE RESTORE EDEREK YENİDEN ŞEHİR HAYATINA KAZANDIRMAYA DEVAM EDİYOR
