Türkiye’nin göz bebeği turizm merkezlerinden Fethiye ve Göcek koyları, deniz ekosistemini korumaya yönelik çığır açan bir teknolojik altyapıya kavuştu. Emine Erdoğan’ın himayelerinde başlatılan "Sıfır Atık Mavi" projesi kapsamında sulara inen deniz süpürgeleri ve mobil atık alım gemileri, deniz kirliliğine karşı adeta etten bir duvar örüyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un sosyal medya hesaplarından "Fethiye'nin mavisi emin ellerde" notuyla paylaştığı görüntüler, deniz temizliğinde gelinen son noktayı gözler önüne serdi.
Deniz Çayırlarına Dijital Kalkan: Mapa-Şamandıra Sistemi
Bakanlık tarafından hayata geçirilen ‘Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemleri Projesi’, denizlerin akciğerleri olarak bilinen deniz çayırlarını teknelerin çapa tahribatından kurtarmayı hedefliyor. Kurulan dijital altyapı sayesinde Göcek Körfezi'ndeki tekne trafiği ve konaklama süreleri anlık olarak takip ediliyor. Yeni kurallara göre bir teknenin aynı koyda en fazla 3 gün, Göcek genelinde ise maksimum 11 gün kalmasına izin veriliyor. Bu sayede bazı teknelerin koyları adeta şahsi bir otel gibi uzun süreli ve adaletsiz şekilde işgal etmesinin de önüne geçilmiş oluyor.
Atıklar Denize Ulaşmadan DERİA İle Toplanıyor
Projenin en dikkat çeken ayaklarından birini ise kısa adı DERİA olan Göcek Körfezi Dijital Mapa Şamandıra Yönetim Sistemi oluşturuyor. Sistem, tekne sahiplerine tatillerini bölmeden atıklarını teslim etme lüksü sunuyor. Kaptanlar, bir gün önceden akıllı sistem üzerinden rezervasyon oluşturarak, belirlenen saatte mobil atık alım gemilerinin kendi teknelerine yanaşmasını sağlıyor.
Bu yeniliğin denizciler açısından büyük bir konfor olduğunu vurgulayan Tekne Kaptanı Murat Karataş, sistemin işleyişini şu sözlerle anlatıyor: "Eskiden atık depolarımız dolduğunda tatili yarıda kesip marinaya dönmek zorundaydık. Şimdi DERİA sisteminden randevu alıyoruz ve atık alım gemisi bulunduğumuz koya geliyor. Misafirlerimiz teknede tatillerine devam ederken, biz de çevreye zarar vermeden atıklarımızı teslim edebiliyoruz."
Kanal 71'den Gelen İhbarlara Anında Müdahale
Halihazırda 14 palamar botu, 4 deniz denetim botu ve 1 atık alım gemisinden oluşan geniş bir filo ile hizmet veren sisteme, TÜÇA91 isimli dev deniz süpürgesi de eşlik ediyor. Haftanın her günü koylarda devriye gezen deniz yüzeyi temizleme teknesi, günde ortalama 2-3 saatlik rutin temizlik mesaisinin yanı sıra acil durumlara da hızla reaksiyon gösteriyor. Operasyon yetkilileri, VHF Kanal 71 üzerinden yapılan kirlilik ihbarlarına saniyeler içinde yanıt verilerek olay yerine intikal edildiğini belirtiyor.
Hedef: Göcek'ten Tüm Türkiye'ye
Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) Başkanı Nurullah Öztürk, yürütülen çalışmaların temel gayesinin deniz ekolojisini yaşatmak olduğunu vurgularken, projenin sadece pilot bölgelerle sınırlı kalmayacağının sinyalini veriyor. Sıfır Atık Mavi vizyonu doğrultusunda Göcek ve Dalaman’da başlatılan bu entegre çevre temizliği modelinin, kısa süre içinde Türkiye’nin tüm sahil şeridine ve cennet koylarına yayılması planlanıyor.
