Sosyal medyada son dönemde sıkça dile getirilen ‘Gebelikte kullanılan folik asit otizme neden oluyor’ iddiası anne adaylarında endişeye neden oluyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Enes Burak Mutlu, ‘Bugüne kadar yapılan geniş kapsamlı bilimsel araştırmalar, önerilen dozlarda kullanılan folik asidin otizme yol açtığına dair herhangi bir kanıt ortaya koymuyor’ diyerek, folik asit kullanımının gebelik öncesi ve erken gebelik döneminde nöral tüp defektlerinin önlenmesinde önemli desteklerden biri olduğunu vurguladı. Ayrıca, sosyal medyada yayılan doğrulanmamış bilgilerin anne adaylarını yanlış yönlendirebileceğine dikkat çekti.
Son yıllarda otizm spektrum bozukluğuna ilişkin farkındalığın artmasıyla birlikte sosyal medyada birçok iddia gündeme gelmiştir. Bunlardan biri de gebelikte kullanılan folik asidin otizme neden olduğu yönündeki söylemlerdir. Op. Dr. Enes Burak Mutlu, bugüne kadar yapılmış geniş kapsamlı bilimsel araştırmaların bu iddiayı doğrulamadığını belirterek, anne adaylarının sağlıklarını ilgilendiren konularda sosyal medya paylaşımları yerine bilimsel kaynaklara ve hekim önerilerine güvenmeleri gerektiğini söyledi.
Folik asidin B9 vitamininin sentetik formu olduğunu açıklayan Op. Dr. Mutlu, gebeliğin ilk haftalarında bebeğin beyin ve omuriliğini oluşturacak sinir sisteminin gelişmeye başladığını hatırlattı. ‘Bebeğin sinir sistemi henüz anne adayı hamile olduğunu fark etmeden gelişmeye başlar. Bu nedenle gebelik planlayan kadınlarda folik asit kullanımına gebelikten en az bir ay önce başlanması ve gebeliğin ilk 12 haftası boyunca devam edilmesi önerilmektedir’ dedi.
Op. Dr. Mutlu, günlük 400 mikrogram folik asit kullanımının önerildiğini ve daha önce nöral tüp defektli gebelik öyküsü olan kadınlarda daha yüksek dozların önerilebileceğini belirtmiştir. Bu gibi özel sağlık durumlarında dozun hekim tarafından kişiye özel planlanmasının önemine de değindi.
Sosyal medyada dolaşan iddiaların bilimsel araştırmalarla desteklenmediğini vurgulayan Op. Dr. Mutlu, ‘Bugüne kadar yapılmış geniş kapsamlı kohort çalışmalarında ve sistematik derlemelerde önerilen dozda kullanılan folik asidin otizme neden olduğuna ilişkin bir kanıt ortaya koymamıştır. Aksine bazı araştırmalarda gebelik öncesinde ve erken gebelik döneminde yeterli folik asit kullanan annelerin çocuklarında otizm görülme ihtimalinin daha düşük olabileceği bildirilmiştir. Ancak bu, folik asidin otizmi önlediği anlamına da gelmez’ ifadelerini kullandı.
Op. Dr. Mutlu, otizmin çok faktörlü bir nörogelişimsel durum olduğunu ve genetik yatkınlığın en önemli etkenlerden biri olduğunu belirtti. ‘Otizmin gelişiminde genetik başta olmak üzere birçok biyolojik ve çevresel faktör birlikte rol oynamaktadır. Mevcut bilimsel kanıtlar, önerilen dozlarda folik asit kullanımının otizm riskini artırdığını göstermemektedir’ dedi.
Öte yandan, folat ile folik asidin karıştırılmaması gerektiğine de dikkat çeken Op. Dr. Mutlu, ‘Folat, besinlerde doğal olarak bulunan B9 vitaminidir. Folik asit ise bunun takviyelerde ve zenginleştirilmiş gıdalarda kullanılan sentetik formudur’ açıklamasında bulundu. Bunun yanı sıra bazı kişilerde genetik özelliklere bağlı olarak folat metabolizmasının farklılık gösterebileceğini ancak yalnızca MTHFR gen varyasyonunun folik asitin bırakılması veya metillenmiş folat preparatlarına geçilmesi için tek başına bir gerekçe olamayacağını ifade etti.
Son olarak, anne adaylarını sosyal medyada yer alan doğrulanmamış bilgiler konusunda uyaran Op. Dr. Mutlu, ‘Folik asit, gebelikte koruyucu etkisi en güçlü bilimsel kanıtlara sahip desteklerden biridir. Sosyal medyada karşılaşılan bilgi kirliliği nedeniyle hekim önerisi olmadan folik asit kullanımını bırakmak, bebeğin sağlığını riske atabilir. Gebelik sürecindeki tüm vitamin ve takviyeler, kadın hastalıkları ve doğum uzmanının önerisi doğrultusunda kullanılmalıdır’ diyerek sözlerini tamamladı.
KADIN HASTALIKLARI VE DOĞUM UZMANI OP. DR. ENES BURAK MUTLU
