İslam dünyasının en geniş kapsamlı temsil platformu olan İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), bölgesel krizler ve teşkilat içi önemli kararları görüşmek üzere Suudi Arabistan'ın Cidde kentinde toplanıyor. İİT 23. Olağanüstü Dışişleri Bakanları Konseyi (DBK) Toplantısı'na Türkiye'yi temsilen Dışişleri Bakan Yardımcısı Musa Kulaklıkaya başkanlık edecek.
Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgilere göre, toplantının iki temel ana gündem maddesini teşkilatın yeni Genel Sekreteri'nin belirlenmesi ve Filistin'de devam eden insani kriz oluşturuyor. Türkiye, Dönem Başkanı sıfatıyla toplantının sevk ve idaresini üstlenirken, bölgesel istikrarın korunması yönünde güçlü mesajlar verecek.
Ankara'dan Gazze ve Bölgesel Barış İçin Kararlı Mesajlar
Toplantı kapsamında katılımcı ülkelere hitap etmesi beklenen Bakan Yardımcısı Kulaklıkaya, Türkiye'nin Gazze'deki duruma ilişkin net tutumunu bir kez daha vurgulayacak. Kulaklıkaya'nın konuşmasında öne çıkması beklenen başlıklar şunlar:
Sürdürülebilir Ateşkes ve İnsani Yardım: Gazze'ye yönelik saldırıların derhal durdurulması, ateşkes koşullarının eksiksiz uygulanması ve insani yardımların engelsiz biçimde bölgeye ulaştırılmasının hayati önemi dile getirilecek.
İki Devletli Çözüm: Filistin halkının meşru haklarının teslim edilmesi ve uluslararası hukuk parametreleri doğrultusunda iki devletli çözümün kalıcı barışın tek yolu olduğu ifade edilecek.
Hesap Verilebilirlik: İsrail'in uluslararası hukuka aykırı eylemlerinin ve Filistin'deki ihlallerinin bir "yeni statüko" olarak kanıksanmaması gerektiği belirtilerek, küresel düzeyde hesap verilebilirlik mekanizmalarının işletilmesi çağrısı yapılacak.
Kudüs'ün Statüsü ve Bölgesel İhlallere Karşı Ortak Duruş
Toplantıda yalnızca Gazze değil, Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te tırmanan gerilim de ele alınacak. Kulaklıkaya'nın, Batı Şeria'da yerlerinden edilen Filistinli ailelerin durumu ve devlet destekli yerleşimci şiddetine ilişkin endişeleri dile getirmesi planlanıyor. Ayrıca Mescid-i Aksa başta olmak üzere Kudüs'teki kutsal mekanların tarihi statükosunun korunması gerektiği vurgulanacak.
İsrail'in sadece Filistin ile sınırlı kalmayıp Suriye, Lübnan ve çevre ülkelere yönelik gerçekleştirdiği saldırgan eylemlerin tüm bölgeyi tehlikeye attığına dikkat çekilecek. Özellikle Suriye'nin egemenliğini ihlal eden son hava saldırılarının bölgesel gerilimi tırmandırdığı belirtilerek, İİT bünyesinde ortak iradenin somut adımlara dönüştürülmesinin altı çizilecek.
Küresel Diplomaside İİT ve Türkiye'nin Rolü
1969 yılında Mescid-i Aksa'ya düzenlenen kundaklama saldırısının ardından kurulan İİT, günümüzde 57 üye ülkesi ve 5 gözlemci üyesiyle Birleşmiş Milletler'den sonraki en büyük ikinci hükümetler arası yapı konumunda.
Türkiye, 2025 Haziran ayında İstanbul'da düzenlenen 51. DBK Toplantısı ile Dönem Başkanlığı görevini devralmıştı. Teşkilatın kuruluş ilkelerine ve organlarına aktif destek veren Türkiye; SESRIC, IRCICA ve İSEDAK gibi kritik alt kurum ve daimi komitelere ev sahipliği yaparak İİT bünyesindeki en etkin üye ülkeler arasında yer almaya devam ediyor.
