Şanlıurfa’nın sakin şehir unvanlı turizm merkezi Halfeti’de, Atatürk ve Birecik barajlarındaki çatlak ve sızıntı kontrolü çalışmaları nedeniyle su seviyesi yer yer 10 metreye kadar düşürüldü. Suların kontrollü olarak çekilmesiyle birlikte, Birecik Barajı'nın su tutmaya başladığı 2000 yılından bu yana sular altında bulunan eski yerleşim yerleri, Ulu Cami, tarihi taş evler ve bahçeler 26 yıl aradan sonra yeniden görünür hale geldi. Bakım ve onarım çalışmalarının tamamlanmasının ardından su seviyesinin yaklaşık 20 gün içinde eski haline döndürülmesi planlanıyor.
Halfeti'de sular çekildi ve tarihi yapılar ortaya çıktı
Fırat Nehri üzerinde kurulu bulunan Birecik Barajı göletindeki su seviyesinin iki haftalık süreçte belirli periyotlarla düşürülmesi, ilçenin silüetini tamamen değiştirdi. Suların çekildiği kıyılarda, ilçenin simge yapılarından olan Ulu Cami'nin duvarları, Savaşan Mahallesi'nde baraj suları içinden yükselen cami minaresinin alt kısımları ve bölge mimarisini yansıtan çok sayıda tarihi taş yapı ortaya çıktı.
2013 yılında Cittaslow Uluslararası Koordinasyon Komitesi tarafından "sakin şehir" ağına dahil edilen Halfeti'de yaşanan bu çekilme, 2000 yılından bu yana gerçekleşen ikinci büyük su seviyesi düşüşü olarak kayıtlara geçti. Baraj gövdelerindeki teknik incelemeler ve izolasyon çalışmaları süresince bölgedeki su kotunun mevcut düşük seviyesinde tutulacağı bildirildi.
Kıyı şeridindeki sessizlik ve zamanın durduğu anlar
Su seviyesinin metrelerce aşağı inmesiyle birlikte kıyı şeridinde beliren yosun tutmuş taş duvarlar, çeyrek asırdır suyun altında bekleyen bir yaşamın izlerini bugüne taşıyor. Bölgede yürürken nemli toprağın ve taşların arasından yükselen tarih kokusu, suların çekildiği o dar sokaklarda adeta zamanın 2000 yılında durduğunu hissettiriyor. Yıllarca sadece teknelerle üzerinden geçilen avluların ve pencere boşluklarının yeniden gün ışığıyla buluşması, doğanın ve insan hafızasının suya karşı verdiği sessiz direnişi gözler önüne seriyor.
Halfeti Kaymakamı Sinan Korkmaz'dan teknik açıklama
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Halfeti Kaymakamı Sinan Korkmaz, Birecik Barajı'nın yapımı sürecinde eski Halfeti olarak bilinen bölgede su seviyesinin yaklaşık 50 metre yükseldiğini ve o dönem ilçe halkının 10 kilometre yukarıda kurulan yeni yerleşim alanına taşındığını hatırlattı.
Korkmaz, yürütülen teknik sürecin detaylarını şu sözlerle aktardı: "2000 yılından beri Halfeti'de su seviyesi ikinci defa inmiş durumdadır. Yaklaşık 10 metre kadar iki haftadır belirli periyotlarla yavaş yavaş su seviyesi indirildi. Birecik ve Atatürk barajlarında çatlak ve kaçak sızıntı bakımı yapılacak. Su seviyesinin inmesiyle belli başlı tarihi yapılar, eski bahçeler gün yüzüne tekrar çıkmış oldu. Yaklaşık 20 gün daha bu bakım ve onarım sürecek, daha sonra su seviyesi eski haline dönecektir."
Eski mahalle sakinleri 26 yıl sonra evlerini ziyaret etti
Su seviyesinin düşmesiyle birlikte eski yerleşim alanları ilçe sakinlerinin ve ziyaretçilerin akınına uğradı. 26 yıl önce ayrılmak zorunda kaldıkları evlerinin kalıntılarını görmek için kıyı şeridine gelen Halfetililer, eski sokaklarında yürüyerek anılarını tazeledi.
Arkadaşlarıyla birlikte eski mahallesini gezen ilçe sakinlerinden Mehmet Karaman, 26 yıl sonra suların çekilmesiyle evlerinin gün yüzüne çıktığını belirterek çocukluk yıllarının gözlerinin önüne geldiğini ve ilçe sakinlerinin büyük bölümünün kıyıdaki eski evlerini ziyaret ettiğini ifade etti. Ailesi ve çocuklarıyla bölgeye gelen Hüseyin Çelik de yıllar sonra eski evlerinin bulunduğu alanı çocuklarına gösterme fırsatı bulduğunu aktardı.
