Antalya’nın ev sahipliğinde düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) hazırlıkları hız kesmeden sürerken, zirvenin en çarpıcı projesi Yeşil Bölge’de yükseldi. 6 Şubat 2023 depremlerinin yıkıma uğrattığı 11 kentin ayağa kalkış mücadelesi, Hatay’dan toplanan enkazla inşa edilen 140 metrekarelik Anka Kuşu yapısıyla küresel ölçekte somutlaştırıldı.
Proje, yalnızca sembolik bir sanat eseri olmanın ötesinde; inşaat atıklarının döngüsel ekonomi prensipleriyle nasıl yüksek performanslı yapı malzemelerine dönüştürülebileceğini kanıtlayan bir mühendislik ve sürdürülebilirlik hamlesi niteliği taşıyor.
COP31 Başkanı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, çalışmaya ilişkin değerlendirmesinde Türkiye’nin geliştirdiği dirençli şehirler vizyonunun zirvede dünyaya rehberlik edeceğini vurguladı. Kurum, afet bölgesinde yürütülen inşa seferberliğinin ve dayanışma ruhunun, küllerinden yeniden doğan Anka Kuşu metaforu üzerinden 196 ülkenin temsilcilerine aktarılacağını belirtti.
Hatay’ın Molozu İleri Dönüşümle Yüksek Dayanımlı Betona Evrildi
Yapının omurgasını oluşturan hammaddeler, Bakanlığa bağlı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü koordinasyonunda, Dünya Bankası ve Fransız Kalkınma Ajansı finansmanıyla yürütülen Kırsal Alanlar Deprem İyileştirme ve Yeniden Yapılandırma Projesi (KADİYAP) kapsamında temin edildi.
Hatay Yıkıntı Atıkları Geri Dönüşüm Merkezi’ne getirilen beton ve moloz kalıntıları, aşamalı kırma ve eleme süreçlerinden geçirilerek mikronize toza ve ince agrega kumlara dönüştürüldü. Laboratuvar ortamında geliştirilen özel formülasyon sayesinde, geri dönüştürülmüş malzemeyle üretilen yeni harcın mukavemeti standart yapı betonlarının dayanım eşiklerini geride bıraktı. Toplam 54 ton ağırlığındaki yapının 33 tonluk bölümü, doğrudan deprem bölgesinden getirilen bu geri dönüştürülmüş malzemelerden sağlandı.
Robotik 3B Baskı Teknolojisiyle 7 Günde Tamamlandı
Yapının inşa sürecinde geleneksel kalıp sistemleri tamamen devre dışı bırakıldı. Sahaya kurulan paletli 3 boyutlu beton yazıcı robot, katman katman yükselen parametrik kıvrımlı duvarları, yapıya özgü 7 Burgulu Kolon sistemini ve çevre dinlenme ünitelerini doğrudan yerinde üretti.
Projenin çatısını oluşturan petek formundaki hafif panellerde ise atık plastikler geri dönüştürülerek kullanıldı. İleri inşaat teknolojisi ve sıfır atık yaklaşımının bir araya getirildiği beton baskı aşaması yalnızca 7 gün gibi kısa bir sürede tamamlanarak sergilemeye hazır hale getirildi.
Dirençli Şehirler Hub’ı ile Yerel Çözümler Küresel Masaya Taşınıyor
Anka Kuşu yapısının yer aldığı Yeşil Bölge, aynı zamanda yerel yönetimlerin iklim ve afet odaklı projelerini tanıtacağı bir merkez işlevi görecek. Kurulan Dirençli Şehirler Hub’ı; belediyelerin, sivil toplum kuruluşlarının ve özel sektör paydaşlarının iklim adaptasyonu, kentsel dayanıklılık ve sürdürülebilir altyapı çalışmalarını küresel karar alıcılarla buluşturacak.
Türkiye, 11 ilde deprem sonrası hayata geçirilen iklim dostu ve afet dirençli kalıcı konut uygulamalarını bu platform üzerinden uluslararası kamuoyunun incelemesine sunacak. Proje, afetin yarattığı yıkımı sürdürülebilir bir kentsel dönüşüm metodolojisine çeviren bir vaka analizi olarak COP31’in öncelikli gündem maddeleri arasında yer alacak.
