İstanbul’un hafıza mekânı Haydarpaşa Garı, tarihinin en büyük dönüşüm sürecinden geçiyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen kapsamlı restorasyon projesiyle, tarihî yapı yalnızca bir ulaşım merkezi olmakla kalmayacak; Anadolu Yakası’nın kültür ve sanat kalbi haline gelecek. Çalışmaları yerinde inceleyen Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Haydarpaşa’nın geleceğine ışık tutan dev projenin detaylarını ilk kez kamuoyuyla paylaştı.
Haydarpaşa Garı’nın yaklaşık 130 yıllık geçmişiyle Anadolu-Bağdat demiryolu hattının başlangıç noktalarından biri olduğunu belirten Bakan Ersoy, “Bütün Anadolu’nun Avrupa’ya, batıya bağlanma noktası aslında Haydarpaşa.” dedi. Haydarpaşa’nın yalnızca bir ulaşım noktası olmadığını ifade eden Ersoy, milyonlarca insanın göçüne, yolculuğuna ve hatırasına ev sahipliği yaptığını söyledi. Bakan Ersoy, “Birçok devlet adamı buralardan hareket etmiş. Birçok sanatçı buradan hareket etmiş. Milyonlarca vatandaşımız buralardan hareket etmişler.” ifadelerini kullandı.
Tarihî Doku İçin Kapanan Taş Ocakları Yeniden Faaliyette
Bilim Kurulu rehberliğinde gerçekleştirilen projede, binanın orijinal mimari karakterine sadık kalınıyor. Binanın dış cephesinde yer alan özgün taşların birebir aynısını bulabilmek adına, uzun yıllar önce üretimi durmuş ve kapatılmış olan tarihî taş ocakları Bakanlık talimatıyla yeniden açtırıldı. Buradan çıkarılan özel taşlar, garın yıpranan dokusunu aslına uygun şekilde canlandırmak için kullanılıyor.
Dünyada Bir İlk: Arkeopark ve Arkeoloji Müzesi İç İçe
Haydarpaşa’nın dönüşüm planı, sadece ana bina ile sınırlı değil. Garın çevresindeki devasa arazi, dünya çapında ses getirecek bir kültür kompleksine dönüşüyor. Proje kapsamında, ana binadaki bekleme alanları ve salonlar korunarak hem gar işlevi sürdürülecek hem de bu alanlar sergiler için kullanılacak. Hemen yanı başındaki 6 bin metrekarelik alan ise her yaştan İstanbulluya hizmet verecek dev bir kütüphane kompleksine dönüştürülecek.
Projenin en vizyoner ayaklarından birini ise kurulacak yeni müze alanları oluşturuyor. Yaklaşık 15 dönümlük bir sahada kurulacak arkeopark, Anadolu Yakası’nın ilk arkeoloji müzesine ev sahipliği yapacak. Bakan Ersoy, arkeopark ile müzenin bu denli iç içe geçtiği bir konseptin dünyada eşi benzeri bulunmadığını ifade etti. Ayrıca Venedik Bienali küratörlerinden ünlü tasarımcı Luca Molinari’nin sanatsal danışmanlığında "Dört Deniz Müzesi" konsepti hayata geçirilecek. Deniz temalı bu yeni müzede, Türkiye’nin 81 ilinden seçilen en nadide eserler sergilenecek.
Anadolu Yakası’nın "AKM’si" Olacak
Projenin tamamlanmasıyla birlikte, İstanbul’un Anadolu Yakası uzun süredir eksikliğini hissettiği devasa bir kamusal alana kavuşacak. Yaklaşık 150 bin metrekarelik peyzaj düzenlemesiyle Haydarpaşa sahili, kapılarını yeniden halka açıyor. Bölgede inşa edilecek 20 bin kişi kapasiteli açık hava etkinlik alanı, kenti yıl boyu sürecek festivallerle, konserlerle ve sanatsal buluşmalarla canlandıracak.
Anadolu Yakası’nda büyük ölçekli kültür sanat alanlarının eksikliğine dikkat çeken Bakan Ersoy, Haydarpaşa’nın önemli bir ihtiyacı karşılayacağını belirterek açıklamasında, “Haydarpaşa aslında Avrupa Yakası’nda gerçekleştirdiğimiz Atatürk Kültür Merkezi gibi bir kompleksin işlevini Anadolu Yakası’na da kazandırmış olacak.” ifadelerini kullandı.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy konuşmasını şöyle tamamladı:“Havadan baktığınız zaman aslında çok rahat ve keyifli bir ortamda bütün bu Anadolu Yakası’ndaki vatandaşlarımızın denize çıkış noktasını da sağlamış oluyoruz. Hem keyifli bir ortamda hem güvenli bir ortamda denizde buluşturmayı da sağlıyoruz. Ama gün boyu her türlü etkinliklerin de gerçekleştirileceği etkinlik sahaları da yapıyoruz. Gerçekten böyle bir yaşam vahasına ihtiyaç vardı Anadolu Yakası’nda. Çok önemli bir eksikliği gidereceğini düşünüyoruz. Ama bunları yaparken de asli işlevi olan ulaşım aksı olma özelliklerini de koruyoruz ve aktive ediyoruz. Vatandaşların buraya kolay erişebilmesi için bütün bu deniz yolu demir yolu kara yolu ulaşım akslarının iyi bir şekilde çalışması lazım. Bütün proje de bu şekilde şekillendirildi.”
