Hürmüz Boğazı’nda haftalardır süren gerilimde beklenen diplomatik atak hüsranla sonuçlandı. İran’ın deniz trafiğini normale döndürme ve savaşı sonlandırma yönündeki hamlesi, Beyaz Saray’da karşılık bulmadı. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın sunduğu paketi "yetersiz" bularak masayı işaret etti: "Nükleer konu pazarlık dışı kalamaz."
BEYAZ SARAY’DA SOĞUK DUŞ: TRUMP TEKLİFİ BEĞENMEDİ
Beyaz Saray’daki Durum Odası’nda kurmaylarıyla bir araya gelen Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açma karşılığında sunduğu şartları masaya yatırdı. ABD basınından sızan bilgilere göre Trump, İran’ın nükleer faaliyetlerini anlaşmanın dışında tutma stratejisine sert tepki gösterdi. Danışmanlarına tekliften "hiç memnun olmadığını" ileten Trump’ın, nükleer silah riskini "nihai kırmızı çizgi" olarak tanımladığı bildirildi.
TAHRAN’IN “ZAMANA YAYMA” PLANI TUTMADI
Uluslararası arenada yankı uyandıran İran’ın formülü, aslında kademeli bir normalleşmeyi öngörüyordu. Tahran yönetimi; ABD’nin deniz ablukasını kaldırması ve sıcak çatışmanın sona ermesi durumunda Hürmüz Boğazı’nı trafiğe açacağını duyurdu. Ancak bu planda, Washington’un en hassas olduğu "nükleer program" başlığı belirsiz bir tarihe ertelenmişti. İran’ın bu "önce huzur, sonra nükleer" yaklaşımı, ABD kanadında bir oyalama taktiği olarak yorumlandı.
MARCO RUBIO’DAN NET MESAJ: ASIL MESELE NÜKLEER SİLAH
Konuya dair bir açıklama da ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’dan geldi. Rubio, İran’ın teklifindeki eksikliğe dikkat çekerek, nükleer silah tehdidinin çözülmediği bir ortamda yapılacak anlaşmaların geçici olacağını vurguladı. Washington, krizin temel sebebinin nükleer belirsizlik olduğunu belirterek İran üzerindeki baskıyı artırma sinyali verdi.
ENERJİ KORİDORUNDA TANSİYON DÜŞMÜYOR
Diplomatik kördüğüm, sadece siyaseti değil küresel ekonomiyi de vuruyor. Dünya petrol trafiğinin yaklaşık beşte birinin (%20) geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik, akaryakıt fiyatlarını tetiklemeye devam ediyor. Tedarik zincirindeki kopmalar ve nakliye maliyetlerindeki artış, küresel piyasalarda enflasyonist baskıyı tırmandırırken; uzmanlar uzlaşma sağlanamadığı sürece enerji krizinin derinleşeceği konusunda uyarıyor.
