Adalet Bakanı Akın Gürlek, göreve başlamasının ardından yaptığı ilk açıklamada kamuoyunda uzun süredir tartışılan “IBAN mağdurları” konusuna değindi. Gürlek, “IBAN mağdurları ile ilgili bana da mesaj geliyor. Sosyal medyada da sürekli gündemde tutuyorlar. İnşallah bunu 12. pakete koymayı düşünüyoruz” sözleriyle yeni bir yasal düzenlemenin sinyalini verdi.
Bu açıklama, banka hesaplarının dolandırıcılık faaliyetlerinde kullanılması nedeniyle adli işlem gören yüz binlerce kişiyi yakından ilgilendiriyor.
300 Bin IBAN Hesabı İçin Kritik Süreç
Adalet Bakanlığı kaynaklarına yansıyan bilgilere göre, yaklaşık 300 bin IBAN hesabı hakkında nitelikli dolandırıcılık kapsamında işlem yapıldığı tahmin ediliyor. Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesi kapsamında yürütülen soruşturmalar, özellikle bilişim sistemleri kullanılarak işlenen dolandırıcılık dosyalarını kapsıyor.
Bu suçtan ceza alanların sayısının ise yaklaşık 50 bin olduğu belirtiliyor. Hüküm giyenlerin bir kısmının cezaevinde bulunduğu ifade ediliyor.
IBAN kullandırma eylemi yalnızca ceza hukuku açısından değil, vergi mevzuatı bakımından da sorumluluk doğurabiliyor. Uzmanlar, hesap sahiplerinin bilerek ya da bilmeyerek yasa dışı işlemlere aracılık etmesinin farklı hukuki sonuçlar doğurduğunu belirtiyor.
“Gerçekten sahayı yakan bir konu”
Adalet Bakan Yardımcısı Niyazi Acar, 2025 yılı sonunda Meclis komisyonunda yaptığı bilgilendirmede, bilişim sistemi yoluyla dolandırıcılık kapsamındaki mevcut kamu davası sayısının 291 bin 379 olduğunu açıklamıştı. Bu rakamın 300 bini aştığı tahmin ediliyor.
Acar konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Gerçekten sahayı yakan bir konu. Şu anda sistemi ciddi sıkıntıya sokuyor. Hesabını kullandıran hileyi biliyorsa yüzde 100 dolandırıcılıktan cezalandırıyor, hileyi bilmiyor da menfaat temin ediyorsa özel durumuna bakılıyor; dosya adaletini sağlamaya çalışıyor, hiçbir menfaat elde etmemişse beraate gidiyor.” ifadelerini kullanmıştı.
Bu sözler, düzenlemenin kapsamının “kasten” ve “bilmeden” hesap kullandıranlar arasında ayrım gözetebileceğine işaret ediyor.
12. Yargı Paketi ile Ne Değişecek?
IBAN mağdurları konusu daha önce 11. Yargı Paketi görüşmelerinde de gündeme gelmişti. Nitelikli dolandırıcılık suçlarının yargılamasının ağır ceza mahkemelerinden alınarak asliye ceza mahkemelerine devredilmesi ve bazı dosyaların uzlaşma kapsamına alınması seçenekler arasında yer almıştı.
Şimdi gözler, 12. Yargı Paketi’ne çevrildi. Düzenlemenin kapsamı ve hangi dosyaları kapsayacağı Meclis sürecinde netleşecek.
IBAN Dolandırıcılığı Nedir?
Son yıllarda artış gösteren IBAN dolandırıcılığı, banka hesaplarının üçüncü kişiler tarafından yasa dışı işlemler için kullanılmasıyla gündeme geliyor. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 2025 yılına ilişkin açıklamasında; kimlik avı (phishing), sahte internet siteleri, sosyal mühendislik, fidye yazılımları, kredi kartı ve bankacılık dolandırıcılığı, kripto para dolandırıcılığı ve hesap ele geçirme gibi suç türlerinin öne çıktığı belirtilmişti.
Açıklamada, maddi kazanç vaadiyle kandırılan kişilerin banka hesaplarını başkalarına kullandırmasının ağır cezai sonuçlar doğurabileceği vurgulanmıştı.
Yeni yargı paketinin, hem yargı yükünü azaltması hem de “IBAN mağdurları” olarak anılan dosyalarda hukuki netlik sağlaması bekleniyor.
