Güneydoğu Anadolu Bölgesi, jeopolitik risklere ve küresel ticaretteki tüm dalgalanmalara rağmen tarım ve gıda ihracatında vites artırmaya devam ediyor. Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) verilerinden derlenen son rakamlar, bölgenin 2026 yılının ilk yarısında dünya genelinde adeta bir gıda koridoru oluşturduğunu gösteriyor. Ocak-Haziran döneminde ihracatını geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 3,6 oranında artıran bölge, 1 milyar 809 milyon 595 bin dolarlık dev bir ekonomik değer üretti.
Bölge topraklarında üretilen hububat, bakliyat ve yağlı tohumlar, 6 ay gibi kısa bir sürede tam 176 ülkeye ve serbest bölgeye ulaştırıldı. Miktar bazında 2 milyon 227 bin 770 tonu bulan bu devasa sevkiyat, bölge ekonomisinin küresel pazardaki rekabet gücünü bir kez daha kanıtladı.
Küresel Pazarda Ayçiçek Yağı Rüzgarı
İhracat sepetinin detayları incelendiğinde, dönemin en dikkat çekici büyüme performansına ayçiçek yağı imza attı. Yabancı alıcıların talebiyle yüzde 23,1 gibi keskin bir artış gösteren ayçiçek yağı, 392 milyon 592 bin dolarlık payla bölgenin ihracat şampiyonu oldu. Küresel mutfakların vazgeçilmezi olan bu ürünü, 328 milyon 22 bin dolarlık dış satımla makarna sektörü izledi. Bölgenin tatlı, bisküvi ve gofret üreticileri ise 190 milyon 951 bin dolarlık ihracatla ekonomiye güçlü bir katkı sundu.
Geleneksel Pazarlarda Lider Irak, Amerika ve Afrika Takipte
Ülke bazlı stratejilerde Güneydoğu Anadolu’nun en güçlü ticari ortağı yine Irak oldu. Irak pazarına yapılan ihracat 418 milyon 551 bin dolar seviyesine ulaşırken, okyanus ötesi pazar olan ABD 202 milyon 485 bin dolarla ikinci sırada yer aldı. Doğu Afrika’nın stratejik kapısı Cibuti ise 177 milyon 665 bin dolarlık ithalatıyla üçüncü sıraya yerleşti.
Bölgesel bazda ise Orta Doğu 726 milyon 38 bin dolarlık hacimle liderliğini korurken, Afrika ülkeleri 651 milyon 224 bin dolarla ikinci, Amerika kıtası ise 261 milyon 810 bin dolarla üçüncü büyük pazar grubu olarak kayıtlara geçti.
Yeni Hedef: Çin ve Asya-Pasifik'in Büyüyen Orta Sınıfı
Bölgesel gerilimlerin küresel ticaret hatlarını zorladığı bir dönemde yeni pazar arayışlarına hız verdiklerini belirten Güneydoğu Anadolu Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, rotayı Asya’ya çevirdiklerini açıkladı. Ticaret Bakanlığı’nın "Uzak Ülkeler Stratejisi" ekseninde hareket ettiklerini vurgulayan Kadooğlu, özellikle alım gücü yükselen ve kaliteli gıda talep eden Asya’nın dinamik orta sınıfını radarlarına aldıklarını ifade etti.
Dünyanın en büyük ikinci tarım ithalatçısı olan 1,4 milyar nüfuslu Çin’in öncelikli hedef olduğunu işaret eden Kadooğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Şu an Asya ve Okyanusya ülkelerinin toplam hububat ihracatımızdaki payı yüzde 5-6 bandında seyrediyor. Bu düşük oran bizim için aslında devasa bir büyüme potansiyeli anlamına geliyor. Çin pazarında başlattığımız bu ticari hamleyi, Asya'nın diğer güçlü ekonomileriyle derinleştirerek bölge ihracatımızı çok daha yukarılara taşımakta kararlıyız."
