Türkiye, küresel iklim kriziyle mücadele ve sürdürülebilir şehirler inşa etme yolunda radikal bir adım daha attı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü tarafından titizlikle hazırlanan “Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği” ile “Enerji Kimlik Belgesi Uzmanlarının Eğitim ve Denetimlerine Dair Tebliğ” revize edilerek yürürlüğe girdi. Yeni kararları sosyal medya hesabı üzerinden kamuoyuna duyuran Bakan Murat Kurum, "Çevre dostu yapılaşmayı yaygınlaştıracak düzenlememiz yayımlandı. 1 Ocak 2027’den itibaren 10 bin metrekare ve üzeri yeni binalarda; Enerji Kimlik Belgesi ve Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesini devreye alıyoruz" ifadelerini kullandı.
10 Bin Metrekare Sınırı Geldi: Dev Projelerde Belge Zorunluluğu
Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, inşaat sektöründe yeni kurallar 1 Ocak 2027 tarihi itibarıyla resmen başlayacak. Bu tarihten sonra yapı ruhsatı alacak olan ve toplam yapı inşaat alanı 10 bin metrekare ile üzerinde bulunan tüm projeler yeni nesil denetimlere tabi tutulacak. Müteahhitler ve proje sahipleri, binaların tamamlanmasının ardından "Yapı Kullanma İzin Belgesi" (iskan) alma aşamasında, geleneksel Enerji Kimlik Belgesi'nin (EKB) yanı sıra "Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi"ni de ilgili idareye sunmak zorunda olacak. Bu belgeyi ibraz edemeyen dev projelere iskan verilmeyecek.
Beşikten Mezara Karbon Takibi: Binanın Tüm Ömrü Hesaplanacak
Yeni dönemde binaların sadece kullanım sırasındaki enerji tüketimi değil, tabiri caizse "beşikten mezara" tüm çevresel etkileri büyüteç altına alınacak. "Bina Yaşam Döngüsü Analizi" ile ham maddenin doğadan çıkarılmasından şantiyeye nakliyesine; inşaat sürecinden işletme, bakım, onarım ve tadilat evrelerine kadar tüm süreçler hesaplanacak. Hatta binanın ömrünü tamamlayıp yıkılması, atıkların bertaraf edilmesi veya geri dönüştürülmesi aşamalarında ortaya çıkacak tüm sera gazı emisyonları da bu analizde yer alacak. Hesaplamalar devletin resmi BEP-TR sistemi üzerinden, yetkilendirilmiş uzmanlarca gerçekleştirilecek.
Çevre Dostu Yapılara Yeni Unvan: "Düşük Karbonlu Bina Belgesi"
Bakanlığın hayata geçirdiği bir diğer yenilik ise çevreye duyarlı gayrimenkul projelerine değer katacak olan "Düşük Karbonlu Bina Belgesi" oldu. Bu sertifika, işletme aşamasında atmosfere saldığı sera gazı emisyonu minimum düzeyde olan binalara verilecek. Düzenlemeye göre, bir binanın bu prestijli belgeyi alabilmesi için Enerji Kimlik Belgesi'ndeki (EKB) sera gazı emisyon sınıfının en az "B", genel enerji performans sınıfının ise en az "C" seviyesinde olması gerekecek. Bu hamleyle yeşil binaların piyasa değerinin ve cazibesinin artırılması hedefleniyor.
EKB Uzmanlarına Yeni Kriterler: Eğitim Süreleri Artırılıyor
Sektördeki bu köklü yapısal değişim, denetimi yapacak uzmanların yetkinliklerini de yukarı taşıyor. Yeni tebliğ ile mevcut Enerji Kimlik Belgesi Uzmanlarının görev tanımı, "Yaşam Döngüsü Analizi" ve "Düşük Karbonlu Bina" belgelerini de kapsayacak şekilde genişletildi. Bu doğrultuda uzmanlık eğitim süreleri artırıldı. Halihazırda yetki belgesi bulunan uzmanların hakları, mevcut belgelerinin süresi bitene kadar geçerli sayılacak. Ancak yetki süresi dolan uzmanların sahaya geri dönebilmesi için Bakanlığın açacağı yeni nesil eğitim programlarına katılması ve yapılacak güncel sınavlarda başarı göstermesi şart koşulacak.
1 Ocak 2027 İtibarıyla İnşaat Sektörünü Bekleyen Yeni Kriterler
| Uygulama / Kriter | Detaylar ve Şartlar |
|---|---|
| Kapsam Sınırı | 10.000 $m^2$ ve üzeri yeni binalar |
| Zorunlu Belgeler | Enerji Kimlik Belgesi + Bina Yaşam Döngüsü Analizi |
| İskan Şartı | Yapı kullanma izni aşamasında idareye sunulacak |
| Düşük Karbon Belgesi Şartı | Emisyon sınıfı en az "B", Enerji sınıfı en az "C" olmak |
| Hesaplama Altyapısı | Bakanlık BEP-TR Sistemi |
| Uzmanlık Şartı | Yeni nesil eğitim ve sınavı başarıyla tamamlamış EKB Uzmanları |
