Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nde (IKBY), Erbil ve Duhok kentlerinde akaryakıt krizi patlak verdi. Yaklaşık bir haftadır devam eden krizin sonuçları, istasyonlarda oluşan uzun araç kuyrukları ile kendini gösteriyor.
Sübvansiyonlu benzinin litre fiyatı 750 Irak dinarında (50 cent) tutulmasına rağmen, serbest piyasada bu fiyat oldukça yükselerek 2 bin Irak dinarını (yaklaşık 1,5 dolar) aşmış durumda. Erbil ve Duhok genelinde birçok akaryakıt istasyonunda benzin sıkıntısı yaşanırken, sürücüler saatlerce yakıt alabilmek için sıralarında bekleyişlerini sürdürüyor. Hükümetin fiyatları düşürme kararı almasına rağmen, arz sıkıntısı devam ediyor.
Sorun ham petrol kotasından kaynaklanıyor
IKBY hükümeti, krizin temel nedeninin sübvansiyonlu benzin üretimi için ayrılan günlük 50 bin varillik ham petrol kotasının yetersiz olmasını belirtti. Ayrıca, ticari akaryakıt istasyonlarının önemli bir kısmında stokların tükendiği ve bu nedenle acil destek sağlandığı bildirildi. Hükümet, tüm kentlere düzenli yakıt ulaştırılması hedefiyle akaryakıt istasyonu sahipleri ve dağıtıcı firmalarla toplantılar yapıldığını açıkladı.
Hükümet, sübvansiyonlu yakıt dağıtımını daha şeffaf hale getirmek için vatandaşların yakıt miktarını, dağıtımını ve tüketimini izleyebileceği elektronik bir uygulamanın kısa süre içinde hizmete gireceğini duyurdu. Ayrıca, benzin fiyatlarındaki artışın kalıcı hale gelmesine izin vermeyeceklerini, istasyon işletmecileri ve yakıt satıcılarına kar marjlarını düşürme çağrısında bulunduklarını ifade etti.
Bağdat’tan daha fazla petrol talebi
IKBY hükümeti, Bağdat yönetiminden bölgeye günlük ham petrol tahsis miktarının 50 bin varilden 126 bin 700 varile çıkarılması talebinde bulundu. Bu talebin, IKBY’nin Irak nüfusundaki yüzde 12,67'lik payı esas alınarak yapıldığı bildirildi. Hükümet, akaryakıt sektöründe tekelci uygulamaların önlenmesi için yeni tedbirler alınacağını da açıkladı.
Yetkililer, sübvansiyonlu normal benzin fiyatının 750 Irak dinarı olarak uygulanmaya devam edeceğini, dağıtımın yalnızca hükümetin belirlediği standartlara uyan istasyonlar üzerinden yapılacağını kaydetti. Ancak 'süper' ve 'iyileştirilmiş' benzin türlerinin fiyatlarının piyasa şartlarına göre yeniden düzenleneceği belirtildi.
Turizm de krizden etkilendi
Duhok Turizm Müdürlüğü Sözcüsü Cafer Heruri, benzin sıkıntısının kente gelen turistleri de olumsuz etkilediğini söyledi. Birçok ziyaretçinin yeterli yakıt bulamadığı için kent içindeki gezi planlarını iptal etmek zorunda kaldığı, bazı turistlerin ise Musul’a dönmek için yakıtlarını korumaya çalıştıkları ifade edildi. Turizm yetkilileri, ziyaretçi sayısındaki düşüşün yalnızca benzin krizinden değil; bölgesel güvenlik geriliminden, havaalanlarının kapanmasından ve maaş ödemelerindeki gecikmelerden de kaynaklandığını belirtti.
28 akaryakıt istasyonuna ceza
Erbil Petrol ve Madenler Müdürlüğü’nün gerçekleştirdiği denetimlerde, 28 akaryakıt istasyonunda yakıt kalitesinde usulsüzlük tespit edildi. Bazı istasyonların normal benzini 'iyileştirilmiş', iyileştirilmiş benzini ise 'süper' benzin olarak sattığı belirlendi. Kuralları ihlal eden istasyonlara 3 gün ile 1 ay arasında kapatma cezası uygulanırken, 1 milyon ile 5 milyon Irak dinarı arasında para cezası kesildi.
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nde (IKBY) Erbil ve Duhok kentlerinde yaklaşık bir haftadır yaşanan akaryakıt krizi nedeniyle istasyonlarda uzun kuyruklar oluştu.
