ABD ve İran, gerçekleştirdikleri karşılıklı operasyonlarla bölgedeki askeri hareketliliği en üst seviyeye çıkardı. Siyasi kanattan gelen "barış ve anlaşma" mesajlarının aksine, sahadan gelen sıcak çatışma haberler ile bölgedeki kriz derinleşmeye devam ediyor.
CENTCOM'dan Hürmüz'de Kritik Operasyon: Kişm Adası Vuruldu
Gerilimin fitilini ateşleyen ilk askeri hamle, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'ndan (CENTCOM) geldi. CENTCOM, İran'ın bölgedeki Amerikan varlığına, sivil deniz trafiğine ve Körfez ülkelerine yönelik artan tehditlerine karşı "meşru müdafaa" hakkını kullandığını duyurdu. Bu kapsamda, Hürmüz Boğazı'nın stratejik noktalarından biri olan Kişm Adası’ndaki İran askeri kontrol merkezi Amerikan güçleri tarafından hedef alınarak vuruldu. Operasyon sırasında sivil gemileri tehdit ettiği öne sürülen İran’a ait 3 kamikaze İHA’sı da hava savunma sistemlerince düşürüldü.
İran’dan Sert Yanıt: ABD Üsleri ve Körfez Ülkeleri Hedefte
Amerikan saldırısının ardından İran Devrim Muhafızları vakit kaybetmeden misilleme operasyonlarına başladı. Bölge ülkelerindeki Amerikan askeri üsleri ve helikopterleri füze ve İHA saldırılarıyla hedef alınırken, Tahran yönetimi Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini tehlikeye atacak hamlelerin "ağır bir bedeli" olacağı uyarısını yineledi.
Uyarılara Uymayan Petrol Tankeri Vuruldu
Kriz sahası sadece karayla sınırlı kalmadı, deniz boyutunda da tansiyonu zirveye çıkaran bir olay yaşandı. CENTCOM, Hürmüz Boğazı çevresinde uygulanan deniz ablukası kapsamında, rotasını İran'a çeviren Botsvana bayraklı "M/T Lexie" adlı petrol tankerini hedef aldı.
Askeri kaynaklar, gemi mürettebatının 24 saat boyunca yapılan çok sayıda uyarıyı göz ardı ettiğini iddia etti. Bunun üzerine havalanan bir Amerikan savaş uçağı, tankerin makine dairesini Hellfire füzesiyle vurarak gemiyi saf dışı bıraktı. Washington, Nisan ayından bu yana uyguladığı bu sert deniz ablukasıyla bugüne kadar 6 ticari gemiyi etkisiz hale getirdiğini, 122 geminin ise rotasını değiştirmek zorunda kaldığını açıkladı.
Trump Anlaşma Peşinde, Rubio "Savaş Bitti" Noktasında
Sahadaki askeri yangına rağmen Washington siyasetinde farklı sesler yükseliyor. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın köşeye sıkıştığını ve aslında bir uzlaşı arayışında olduğunu iddia etti. Trump, "Gerçekten bir anlaşma istiyorlar ve bu ABD’nin çıkarlarına uygun bir senaryo olacak" diyerek iyimser bir tablo çizdi. Ancak Trump’ın barış için masaya koyduğu şartlar oldukça ağır. ABD medyasından sızan bilgilere göre yeni taslak; Hürmüz Boğazı’nın statüsünün yeniden belirlenmesini, İran’ın elindeki yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarını tamamen ülke dışına çıkarmasını ve nükleer programın sil baştan müzakere edilmesini şart koşuyor.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise Washington’ın sürekli kale direklerinin yerini değiştirdiğini belirterek, "Karşımızda sürekli yeni ve değişken talepler öne süren bir yönetim var" sözleriyle tepki gösterdi.
Diplomatik kördüğüm derinleşirken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Kongre’deki sunumu yeni bir tartışma başlattı. Rubio, İran’a boğazın açılması karşılığında herhangi bir yaptırım indirimi vaat edilmediğini, tüm sürecin nükleer şartlara bağlı olduğunu vurguladı. Senatörlerin savaşın gidişatına dair ısrarlı soruları karşısında Rubio’nun “Savaş bitti” ifadesini kullanması ise dikkat çekti.
