ABD ile İran arasında Umman’ın arabuluculuğunda devam eden nükleer müzakerelerde gözler Cenevre’de yapılması planlanan üçüncü tura çevrildi. Ancak kulislerde konuşulanlar diplomasi masasının ötesine geçmiş durumda.
New York Times’ın, üst düzey kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, görüşmelerin başarısız olması ihtimaline karşı askeri senaryoları hazır tutuyor.
Washington’da “Plan B” Hazır: Önce Hedefli Saldırı
İddialara göre Trump, diplomatik girişimlerin sonuç vermemesi halinde İran’a yönelik “hedefli bir askeri saldırı” seçeneğine daha sıcak bakıyor.
Bu çerçevede değerlendirilen muhtemel hedefler arasında:
İran Devrim Muhafızları Ordusu karargâhı
Nükleer tesisler
Balistik füze altyapısı
bulunuyor.
Kaynaklara göre amaç, İran yönetimine nükleer silah üretme kapasitesinden vazgeçmesi gerektiğini net biçimde göstermek.
Ancak bu adımın yeterli olmaması halinde masadaki ikinci seçenek çok daha sert.
İkinci Aşama Çok Daha Sert: “Geniş Çaplı Operasyon”
ABD yönetimi içinde konuşulan senaryoya göre, hedefli saldırı sonuç vermezse İran yönetimini zayıflatmayı hatta iktidardan uzaklaştırmayı amaçlayan daha geniş çaplı bir askeri operasyon gündeme gelebilir.
Ancak Washington’da bazı yetkililer, bu hedefe yalnızca hava saldırılarıyla ulaşılıp ulaşılamayacağı konusunda soru işaretleri taşıyor.
Eski Pentagon Yetkilisi: ABD Uzun Süreli Savaşa Hazır
Fox News’e konuşan eski Pentagon yetkilisi Dana Stroul, ABD’nin Orta Doğu’daki mevcut askeri konuşlanmasının dikkat çekici seviyeye ulaştığını söyledi.
Stroul’a göre ABD ordusu:
Yüksek yoğunluklu
Uzun süreli
Geniş ölçekli
bir askeri operasyonu sürdürebilecek kapasitede.
Stroul, “Başkan’ın vereceği herhangi bir emri uygulamaya hazır bir askeri yapı söz konusu” değerlendirmesinde bulundu.
İki Uçak Gemisi Kritik Bölgede
ABD’nin bölgedeki askeri yığınağı dikkat çekiyor.
USS Gerald R. Ford’un Cebelitarık Boğazı’nı geçerek doğuya yöneldiği,
USS Abraham Lincoln’ün ise Umman Denizi’nde görev yaptığı bildirildi.
Her iki uçak gemisinin de ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) sahasında konuşlandırılması, Washington’un caydırıcılık ve saldırı kapasitesini ciddi şekilde artırmış durumda.
Buna ek olarak bölgede:
Güdümlü füze destroyerleri
Savaş uçakları
Yakıt ikmal uçakları
Hava savunma sistemleri
sayısının artırıldığı belirtiliyor.
Stroul, “Bu ölçekte bir askeri yığınağı bölgede başka hiçbir ülke gerçekleştiremez” ifadelerini kullandı.
Trump’tan 15 Günlük Süre
ABD Başkanı Trump’ın İran’a anlaşma için 15 günlük süre verdiği ve aksi durumda “talihsiz sonuçlarla” karşılaşabileceği uyarısında bulunduğu da aktarıldı.
Uzmanlara göre bu süre, diplomasi ile askeri seçenek arasında kritik bir eşik anlamına geliyor.
Moskova-Tahran Hattında Gizli Füze İddiası
ABD cephesinde askeri hazırlıklar sürerken dikkat çeken bir başka iddia da Moskova’dan geldi.
Financial Times’ın haberine göre İran ile Rusya arasında yaklaşık 500 milyon avro değerinde gizli bir füze anlaşması imzalandı.
Aralık 2025’te Moskova’da imzalandığı öne sürülen anlaşma kapsamında:
500 adet “Verba” taşınabilir fırlatma ünitesi
2.500 adet “9M336” tipi füze
teslim edilmesi planlanıyor.
Teslimatın 2027-2029 yılları arasında üç aşamada yapılacağı belirtilirken, bazı sistemlerin planlanandan daha erken İran’a ulaşmış olabileceği de iddialar arasında.
İran Savunmasını Güçlendiriyor
İddialara göre İsrail ve ABD’nin Haziran 2025’te İran’a düzenlediği ve 12 gün sürdüğü belirtilen saldırıların ardından Tahran yönetimi Temmuz 2025’te Rusya’dan bu sistemleri resmi olarak talep etti.
“Verba” sisteminin özellikle:
Seyir füzelerine
Alçak irtifada uçan insansız hava araçlarına (İHA)
karşı etkili olduğu biliniyor.
Uzmanlar, İran’ın stratejik tesislerini koruma amacıyla savunma kapasitesini artırmaya çalıştığını değerlendiriyor.
Ortadoğu’da diplomasi ile askeri senaryoların aynı anda ilerlediği bu kritik süreçte gözler hem Cenevre’deki müzakerelere hem de Washington’dan çıkacak olası kararlara çevrilmiş durumda. Bölgedeki askeri hareketlilik ise gerilimin kolay kolay düşmeyeceğine işaret ediyor.
