İran’da dini lider, Anayasa gereği Uzmanlar Meclisi tarafından seçiliyor. Bu yapı, ülkenin en üst dini ve siyasi otoritesini belirleme yetkisine sahip. Süreç, sistematik ve kurumsal bir mekanizma üzerinden ilerliyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de daha önce yaptığı açıklamada, ülke sisteminin kişilere bağlı olmadığını ifade etmişti. Erakçi, “Yeni bir lidere ihtiyaç duyulursa anında seçilir. Bu köklü bir mekanizmadır” sözleriyle sürecin hızlı işleyeceğini belirtmişti.
Hamaney sonrası hangi isimler konuşuluyor?
Siyasi yorumlara göre eski Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin adı güçlü adaylar arasında geçiyor. Reformist kanada daha yakın duran Ruhani, daha önce iki dönem cumhurbaşkanlığı yapmıştı ve uluslararası diplomasi deneyimi bulunuyor.
Diğer yandan İran İslam Cumhuriyeti’nin kurucusu Ayetullah Humeyni’nin torunu Hasan Humeyni de konuşulan isimler arasında yer alıyor. Dini kimliği ve aile geçmişi nedeniyle muhafazakâr çevrelerde karşılık bulabileceği değerlendiriliyor.
Ancak resmi bir adaylık açıklaması yapılmış değil. Sürecin Uzmanlar Meclisi tarafından yürütülmesi bekleniyor.
İran’a yönelik saldırılar sürüyor
Liderlik tartışmaları devam ederken İran’a yönelik saldırılar da gündemdeki yerini koruyor. İsrail Savunma Bakanlığı, İran’a “önleyici saldırı” başlatıldığını duyurmuştu. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’a yönelik “büyük bir operasyon” başlattıklarını açıklamıştı.
Başkent Tahran başta olmak üzere İsfahan, Kerec, Kum, Tebriz, Buşehr ve Kirmanşah dahil 24 eyalette çeşitli noktaların hedef alındığı bildirildi. İran Kızılayı, saldırılarda 201 kişinin hayatını kaybettiğini, 747 kişinin yaralandığını açıkladı.
İran’da siyasi dengeler nasıl şekillenecek?
Saldırılar ve liderlik tartışmaları, İran’da yeni bir dönemin başlangıcı olarak görülüyor. Yeni dini liderin kim olacağı, ülkenin iç siyasetini ve dış politika yönelimini doğrudan etkileyecek.
Uzmanlara göre İran’ın kurumsal yapısı nedeniyle ani bir yönetim boşluğu beklenmiyor. Ancak seçilecek ismin ideolojik çizgisi, Batı ile ilişkilerden bölgesel politikalara kadar birçok başlıkta belirleyici olacak.
Tahran’da gözler şimdi Uzmanlar Meclisi’nin atacağı adıma çevrilmiş durumda. İran’da yeni dini liderin kim olacağı sorusu, önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.
