İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik başlattığı savaşın ardından İran Lideri Ayetullah Ali Hamaney’in hayatını kaybettiği iddiası gündeme bomba gibi düştü. Resmi makamlarca netleştirilmesi beklenen gelişmeler sonrası gözler, hem İran’da ilan edilen yas sürecine hem de Hamaney’in yerine geçecek olası isimlere çevrildi.
Öte yandan Hamaney’in eşinin yıllar önce yaptığı bir açıklama da yeniden gündem oldu.
Hamaney’in Eşinin Sözleri Neden Yeniden Konuşuluyor?
Hamaney’in eşi verdiği bir demeçte, 60 yıllık evliliklerine dair şu ifadeleri kullanmıştı:
“60 yıllık birlikte yaşamımız boyunca bir keresinde bile su istemedi. Eğer getiremeyecek durumda olsaydı ‘Su yok mu?’ derdi ama asla ‘Bana su getir’ demezdi.”
Bu sözler, Hamaney’in kişisel yaşamındaki mütevazı tutumuna örnek olarak sosyal medyada tekrar paylaşılmaya başlandı. Açıklamanın özellikle yas süreciyle birlikte yeniden gündeme taşındığı görülüyor.
İran’da Yas İlan Edildi mi?
İddiaların ardından ülkede:
40 gün ulusal yas
7 gün genel tatil
ilan edildiği belirtiliyor. Ülke genelinde farklı tepkiler gözlemlenirken, rejim destekçileri sokaklarda yas gösterileri düzenledi, muhalif kesimlerde ise farklı görüntüler paylaşıldı.
Hamaney’in Yerine Kim Geçecek?
Hamaney’in vefatı sonrası İran’da en kritik soru şu: Yeni dini lider kim olacak?
Daha önce olası senaryolara ilişkin bazı isimlerin belirlendiği öne sürülmüştü. Resmi bir açıklama yapılmamış olsa da kulislerde 8 isim öne çıkıyor:
Gulam Hüseyin Muhsini Ejei
Ali Rıza Arafi
Sadık Laricani
Hasan Humeyni
Hasan Ruhani
Seyyid Müçteba Hamaney (oğlu)
Ayetullah Hüseyin Buşehri
Muhsin Araki
Özellikle Müçteba Hamaney’in (oğlu) adaylar arasında anılması, İran’da olası bir “aile içi devamlılık” senaryosunu gündeme getirdi.
ABD ile İlişkiler Değişir mi?
Yeni liderin:
ABD ile daha ılımlı bir politika izleyip izlemeyeceği
İsrail ile gerilimi düşürüp düşürmeyeceği
Bölgesel dengelerde nasıl bir rota çizeceği
uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.
Süreç Nasıl İşleyecek?
İran Anayasası’na göre dini liderin belirlenmesinde Uzmanlar Meclisi (Experts Assembly) yetkili. Nihai kararın bu yapı tarafından verilmesi bekleniyor.
