İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Amerika Birleşik Devletleri ile varılan geniş kapsamlı mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre’de resmiyete döküleceğini açıkladı. Yabancı misyon şefleri ve diplomatlarla bir araya geldiği toplantıda konuşan Arakçi, bu mutabakatın ardından nükleer program ve yaptırımların kaldırılmasını içeren nihai anlaşma için 60 günlük geri sayımın başlayacağını duyurdu.
İki aşamalı yürütülen bu diplomasi trafiğinin en dikkat çekici maddesini ise Lübnan’daki savaşın sonlandırılması ve İsrail ordusunun bölgeden çekilmesi oluşturuyor.
"Bir Tarafta ABD ve İsrail, Diğer Tarafta İran ve Hizbullah"
İran diplomasisinin başındaki isim olan Arakçi, İsviçre'de imzalanacak mutabakatın sadece nükleer başlıkları değil, bölgesel askeri dinamikleri de doğrudan bağladığını vurguladı. Atılacak imzaların Lübnan'daki çatışma ortamını tamamen bitirmeyi hedeflediğini belirten Bakan, sahadaki cepheleşmeyi şu sözlerle tanımladı:
"Bizim görüşümüze göre bu mutabakat zaptının iki tarafı bir tarafta ABD ve İsrail, diğer tarafta ise İran ve Hizbullah'tır ve Lübnan'daki savaşın sona ermesi, savaşın tamamen sona ermesinin ayrılmaz bir parçasıdır ve İsrail'in Lübnan topraklarından çekilmesini içerir."
Tahran yönetimi, İsrail'in bu mutabakatın ardından Lübnan'a yönelik gerçekleştireceği en ufak bir askeri hareketi veya işgalin sürdürülmesini, doğrudan "anlaşmanın ihlali" olarak kabul edeceğini ilan etti.
İki Aşamalı Yol Haritası: Hürmüz Boğazı'ndan Dondurulan Fonlara
Müzakerelerin neden iki farklı faza bölündüğüne de açıklık getiren Arakçi, bölgesel krizlerin derinliği nedeniyle kademeli bir strateji izlediklerini aktardı. İlk aşamada acil çözüm bekleyen sıcak hatlara odaklanıldığını belirten Bakan, yol haritasının detaylarını paylaştı.
Buna göre ilk fazda; çatışmaların durdurulması, Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliği, deniz ablukalarının kaldırılması, uluslararası sistemde dondurulmuş halde bulunan İran finansal varlıklarının serbest bırakılması ve savaş sonrası yeniden yapılanma gibi acil yapısal konular masaya yatırılarak mutabakat metnine dönüştürüldü.
Nihai Hedef: Yaptırımların Kaldırılması ve Nükleer Uzlaşı
İsviçre'deki imza töreninin hemen ardından, taraflar yeri daha sonra netleştirilecek yeni bir müzakere masasına oturacak. 60 gün kesintisiz sürmesi planlanan bu ikinci ve nihai aşamada ise küresel siyaseti uzun süredir meşgul eden nükleer programın geleceği ve İran ekonomisine uygulanan uluslararası yaptırımların tamamen kaldırılması formülleri karara bağlanacak.
