Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) koordinasyonunda yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi, geri dönüşüm ağını mahalle ölçeğine yayacak stratejik bir adımla genişliyor. Büyük ölçekli depozito iade makinelerinin kurulumuna imkân vermeyen dar alanlı işletmeler için geliştirilen "Mobil DOA" el terminalleri, İstanbul genelindeki market, bakkal ve büfelerde resmen kullanıma sunuldu. Sistem sayesinde mahalle esnafı, hiçbir cihaz ücreti ödemeden "Manuel İade Noktası" statüsü kazanıyor.
Projenin pilot uygulamalarından biri Ümraniye’de hayata geçirildi. "dbys.gov.tr" adresi üzerinden Depozito Bilgi Yönetim Sistemi kaydını tamamlayan yerel işletmelere Mobil DOA cihazları ücretsiz olarak teslim edilmeye başlandı.
Esnaf Satış Yapar Gibi Ambalaj Topluyor
Ümraniye’de cihazı teslim alarak işletmesinde kullanmaya başlayan market işletmecisi Ercan İnci, sistemin pratikliğine dikkat çekti. Cihazı tıpkı bir pos makinesi ya da barkod okuyucu gibi rahatlıkla kullandıklarını belirten İnci, en büyük sorunun yığılmalar olduğunu ancak yeni el terminalleriyle bu engeli aştıklarını vurguladı.
Yalnızca barkodu bozulmamış ve fiziksel olarak tahrip edilmemiş plastik, cam ve teneke içecek kutularını kabul ettiklerini belirten İnci, "Yaklaşık 15 dakika gibi kısa bir sürede 100 adet ambalajın girişini yapabiliyoruz. Bu hamle hem vatandaşın işini kolaylaştırıyor hem esnafa ek gelir sağlıyor hem de doğayı koruyor. Vatandaşlar Mobil DOA uygulamasını indirerek kendilerine en yakın iade noktasını harita üzerinden kolayca görebiliyor." ifadelerini kullandı.
Hedef Ambalajları Kaynağında Temiz Toplamak
TÜÇA bünyesinde görev yapan Çevre Mühendisi Aybike Mısır ise uygulamanın teknik altyapısı ve çevresel hedefleri hakkında bilgi verdi. Depozito iade makinesi yerleştirilemeyen lokasyonlarda vatandaşın sisteme erişimini hızlandırmayı amaçladıklarını belirten Mısır, Mobil DOA el terminalini teslim alan her esnafın anında kabul işlemine başlayabildiğini aktardı.
Sistem Nasıl İşliyor: Hem Vatandaşa Hem Esnafa Kazanç
Mobil DOA el terminali; barkod sorgulama, sayım yapma, kayıt oluşturma ve veri aktarımı adımlarını tek bir dijital arayüz üzerinden yürütüyor. İşleyiş şu adımlarla gerçekleşiyor:
Karekod İle Başlatma: Vatandaşlar mobil cihazlarındaki DOA uygulamasında yer alan karekodu esnaftaki el terminaline okutarak iade oturumunu açıyor.
Barkod Doğrulama: Teslim edilen DOA logolu ambalajların barkodları cihaza okutuluyor ve sistem ambalajın geçerliliğini anında teyit ediyor.
Eş Zamanlı Veri Aktarımı: Onaylanan ambalaj bilgileri anlık olarak merkeze iletiliyor.
Anında Bakiye Yüklemesi: İşlem bittiğinde ambalaj başına 1 TL tutarındaki depozito bedeli doğrudan vatandaşın DOA Cüzdan hesabına tanımlanıyor.
Esnafa Teşvik Desteği: Toplanan ambalajları yetkili saha operatörlerine teslim eden esnaf ise ambalaj başına 50 kuruş teşvik primi elde ediyor.
