Türkiye ile Irak arasında petrol ihracatını düzenleyen Kerkük-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması'nın süresi 27 Temmuz'da sona eriyor. Irak Petrol Bakanlığı, müzakereler sonuçlanana kadar anlaşmanın en az bir yıl daha uzatılmasını talep etti. Ancak Bloomberg'in haberine göre Türk yetkili, Türkiye'nin böyle bir uzatmaya sıcak bakmadığını belirtti. Anlaşmanın uzatılması için hattın tam kapasite kullanılması ve uzun vadeli taahhüt verilmesi gibi şartların metne eklenmesi talep ediliyor
Ankara'dan Bağdat’a Net Mesaj: "Eski Metinle Devam Edilemez"
Uluslararası Tahkim Mahkemesi’nin, Türkiye’yi Irak merkezi hükümetinin onayı olmadan Bölgesel Kürt Yönetimi petrolünü taşıdığı gerekçesiyle 1,5 milyar dolar tazminata mahkum etmesiyle gerilen ilişkiler, yeni anlaşma zeminini de doğrudan etkiliyor. Süreç hakkında doğrudan bilgi sahibi olan üst düzey bir Türk yetkili, hukuki ihtilafların gölgelediği mevcut sözleşmenin aynen uzatılmasına sıcak bakılmadığını net bir dille ifade etti. Ankara, yeni dönemde Türkiye’nin çıkarlarını güvence altına alacak daha dinamik ve garantör maddelerin sözleşmeye eklenmesini istiyor.
Boş Kalan Kapasite İçin "Kullanım Ücreti" Şartı
Günlük 1,5 milyon varil taşıma kapasitesine sahip olan dev hattın verimli kullanılması Ankara'nın öncelikli şartı. Türkiye, hattın tam kapasiteyle çalıştırılmasını ve kendilerine 5 ile 10 yıl arasında değişen uzun vadeli lojistik taahhütler sunulmasını bekliyor. Yeni formüle göre, eğer Irak tarafı hattın kapasitesini dolduramazsa, boş kalan kontenjan için Türkiye’ye "kullanım ücreti" adı altında bir tazminat ödemekle yükümlü olacak. Irak tarafı her ne kadar sevkiyatı günlük 220 bin varilden 770 bin varile çıkarmayı planlasa da bu rakamlar Türkiye’nin hattın tam performansıyla çalışması yönündeki beklentisini tam olarak karşılamıyor.
Irak Yanaşmazsa "Üçüncü Taraflar" Devreye Girecek
Şubat 2023 depremlerinin ardından bakıma alınan, Eylül 2025'te yeniden açılan ve son olarak İran merkezli askeri gerilimler nedeniyle kısa süreli kesintiler yaşayan hatta son sözü siyasi irade söyleyecek. Eğer 27 Temmuz'a kadar uzlaşı sağlanamazsa, Türkiye Irak'tan sevkiyatı tamamen durdurmasını talep edebilecek. Bu kritik senaryoda ise nihai karar Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından verilecek.
