Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kademeli olarak devreye alınan e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi hazırlama uygulaması, ev sahibi ve kiracı arasındaki ilişkileri yasal güvence altına alıyor. Kayıt dışı ekonomiyi engelleme ve piyasadaki anlaşmazlıkları en aza indirme amacı taşıyan sistemin, ilerleyen süreçte tüm kiralama işlemleri için zorunlu hale getirilmesi hedefleniyor.
Dijital Kiralama Süreci Nasıl İşliyor?
Sistemin ilk aşaması Kasım 2024 itibarıyla kullanıma sunuldu. Bu kapsamda mülk sahipleri, e-Devlet Kapısı bünyesindeki "Kira Sözleşmesi İşlemleri" sekmesini kullanarak sözleşme taslağını oluşturabiliyor. Hazırlanan metin, kiracı ve varsa kefil tarafından yine aynı platform üzerinden onaylanarak hukuki geçerlilik kazanıyor.
Mayıs 2025'te devreye alınan ikinci faz ile birlikte kapsama emlak danışmanları da dahil edildi. Yetki verilen emlak uzmanları, mülk sahibi, hissedarlar, kiracı ve kefil adına sözleşme hazırlayıp tarafların onayına sunabiliyor.
Hatalı Girişlere 15 Günlük Düzeltme İmkanı
Kullanıcı geri bildirimleri doğrultusunda sürekli güncellenen platforma "Hata Düzeltme" ve "Güncelleme" modülleri eklendi. Sözleşme onaylandıktan sonraki 15 gün içerisinde tespit edilen yazım hataları, hatalı rakamlar veya eksik bilgiler sistem üzerinden kolayca düzeltilebiliyor.
Ayrıca "Güncelle" seçeneği sayesinde tarafların iletişim adresleri, güncel kira bedelleri ve ödeme detayları zaman içerisinde değişse bile belge üzerinde güncellenebiliyor. Sistem tarafından üretilen zaman damgalı ve barkodlu belgeler, doğrulama koduyla e-Devlet üzerinden anında teyit edilebiliyor.
Hak Kayıpları Ve Spekülasyon Engellenecek
Tüketici Hakları Derneği Genel Başkanı Ergün Kılıç, dijitalleşmenin kiralama sürecindeki belirsizlikleri ortadan kaldıracağını belirtti. Sürecin her iki taraf için de netlik sağladığını vurgulayan Kılıç; kira tutarı, depozito miktarı, ödeme takvimi ve sözleşme süresi gibi kritik verilerin kayıt altına alınmasıyla "Sözleşmede bu madde yoktu" ya da "Farklı tutarda anlaşmıştık" tarzındaki tartışmaların son bulacağını ifade etti.
Elektronik belgenin kiracılar için bakım, onarım, aidat ve güvence bedeli gibi hususlarda somut kanıt sunduğunu belirten Kılıç, mülk sahiplerinin de yasal haklarının korunduğunu dile getirdi.
Sadece Beyan Değil Sahada Denetim de Şart
Sistemin vergi kayıplarını azaltma noktasında kritik bir işlev göreceğini kaydeden Kılıç, uygulamanın başarısı için sadece dijital onayın yeterli olmayacağına dikkat çekti. Sözleşmede beyan edilen rakam ile banka üzerinden ödenen gerçek tutarın uyuşup uyuşmadığının denetlenmesi gerektiğini belirten Kılıç, elde edilecek verilerin Türkiye'nin genel konut politikasını şekillendirmede stratejik bir araç olarak kullanılması gerektiğini vurguladı.
Yaşlı ve dijital okuryazarlığı düşük vatandaşlar için teknik destek mekanizmalarının kurulması gerektiğinin altını çizen Kılıç, kişisel verilerin korunması ve ek bürokratik maliyetlerin çıkarılmaması hususunda da uyarılarda bulundu.
