İran yönetimi, ABD ile yürütülen gerilimli müzakere sürecinde dengeleri sarsacak yeni bir yol haritası sundu. Diplomatik kaynaklardan sızan bilgilere göre Tahran, nükleer programla ilgili kritik başlıkları geçici olarak dondurmayı ve önceliği çatışmaların durdurulmasına vermeyi önerdi. "Hızlı Anlaşma" stratejisi olarak adlandırılan bu teklif, nükleer dosyanın ileriki bir aşamaya bırakılmasını, buna karşılık bölgedeki askeri tansiyonun ivedilikle düşürülmesini öngörüyor.
KRİTİK KOZ: HÜRMÜZ BOĞAZI VE ABLUKANIN KALDIRILMASI
Teklifin en dikkat çekici maddesi, küresel enerji trafiğinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı’nın yeniden tam kapasiteyle açılması oldu. İran, deniz ablukasının kaldırılması şartıyla bölgedeki askeri kısıtlamaları esnetmeye hazır olduğunun sinyalini verdi. Ancak bu hamle, Washington koridorlarında "stratejik bir tuzak" endişesiyle karşılandı. Analistler, nükleer kısıtlamalar olmaksızın sağlanacak bir ateşkesin, ABD’nin elindeki ekonomik ve siyasi baskı gücünü zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor.
BEYAZ SARAY’DA 'KIRMIZI ÇİZGİ' ALARMI
İran’ın bu hamlesi, Washington tarafından "beklentilerin çok altında" olarak nitelendirildi. Pakistan’da gerçekleşen ilk temasların başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından, Tahran’ın sunduğu bu yeni paketin ABD’nin nükleer silahsızlanma konusundaki kırmızı çizgilerini karşılamadığı belirtiliyor. ABD yönetimi, nükleer taviz içermeyen bir anlaşmanın uzun vadede bölge güvenliğini riske atacağı görüşünde birleşiyor.
TRUMP MASAYI TOPLUYOR: SAVAŞ KABİNESİ Mİ, DİPLOMASİ YOLU MU?
Sürecin tıkanması üzerine ABD Başkanı Donald Trump, güvenlik ve dış politika kurmaylarıyla bir araya gelme kararı aldı. Beyaz Saray’da yapılacak bu kritik zirvede, İran’ın teklifine verilecek resmi yanıt ve masadaki askeri seçeneklerin son durumu masaya yatırılacak. Tahran kanadı ise müzakerelerin çıkmaza girmesinden tamamen Washington’ı sorumlu tutarken, taraflar arasında yeni bir görüşme takviminin belirlenmemiş olması endişeleri artırıyor.
İRAN YÖNETİMİNDE 'TAVİZ' ÇATLAĞI
Öte yandan, teklifin sadece ABD tarafında değil, İran iç siyasetinde de sarsıntı yarattığı öğrenildi. Tahran yönetiminin nükleer programdan ne ölçüde geri adım atacağı konusunda muhafazakarlar ve pragmatistler arasında ciddi görüş ayrılıkları yaşandığı, nükleer dosyanın ertelenmesi hamlesinin bir bakıma "içerideki yangını söndürme" amacı taşıdığı değerlendiriliyor. Önümüzdeki günlerde Trump’ın vereceği karar, bölgenin kaderini tayin edecek.
