Dünya genelinde sık görülen ve ölümcül sonuçlara yol açabilen kolorektal (kalın bağırsak ve rektum) kanserler, sessiz ilerlemesi nedeniyle erken teşhisi zorlaştırıyor. Medipol Bahçelievler Üniversite Hastanesi’nden Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Osman Civil, vakaların %70’inin poliplerden kaynaklandığını belirterek, 45 yaşından itibaren hayati öneme sahip düzenli tarama testlerinin yapılması gerektiğini vurguladı.
Kolorektal kanserler, dünyada erkekler ve kadınlar arasında sıklıkla karşılaşılan ve ciddi sonuçlar doğurabilen kanser türlerinden birisidir. Bu hastalık, genellikle gizlice başlaması nedeniyle çoğu zaman geç fark edilmektedir. Prof. Dr. Osman Civil, kolorektal kanserin belirtilerinin genellikle bağırsak düzeninde bozulma, karın ağrısı, rektal kanama, ishal veya kabızlık gibi durumlarla kendini gösterdiğini ancak çoğu belirti nonspesifik olduğu için erken dönemde gözden kaçabileceğini ifade etti.
Prof. Dr. Civil, kolorektal kanserlerin genellikle üç farklı yolla geliştiğini belirtti: ailevi, kalıtımsal ve poliplerden kaynaklanan yollar. Vakaların yaklaşık %70’i poliplerden gelişmektedir. Polipler, kalın bağırsağın iç yüzeyinde iyi huylu tümörler olarak başlamakta ve 5 ila 15 yıl içinde kansere dönüşebilmektedir. Kalıtımsal kanserlerin oranı %5-10, ailevi yatkınlık ise %10-15 arasında değişmektedir. Aile öyküsü olan bireylerde tarama yaşlarının daha erkene çekilmesi gerektiği de vurgulandı.
Kolorektal kanser gelişiminde değiştirilebilen ve değiştirilemeyen risk faktörleri vardır. Değiştirilebilir risk faktörleri arasında obezite, diyabet, insülin direnci, fiziksel aktivite eksikliği, aşırı kırmızı veya işlenmiş et tüketimi, sigara ve alkol yer almakta; değiştirilemeyenler ise ileri yaş, aile öyküsü, ırk, cinsiyet ve poliplerdir. Erken tanı, kolorektal kanserlerde tedavi başarısını doğrudan etkileyen bir unsur olup, Dünya Sağlık Örgütü’nün önerdiği tarama programına göre 45 yaşından itibaren yılda bir kez gaitada gizli kan testi yapılmalı, 5 yılda bir rektosigmoidoskopi ve 10 yılda bir kolonoskopi uygulanmalıdır. Aile öyküsü bulunan bireylerde bu tarama yaşı 20’li yaşlara kadar indirilebilir.
Kolorektal kanserlerin tedavisinde multidisipliner bir yaklaşım benimsendiğini belirten Prof. Civil, tedavinin cerrahi, onkoloji, radyasyon onkolojisi, nükleer tıp ve radyoloji hekimlerinden oluşan bir ekip tarafından yürütüldüğünü açıkladı. Hastalığın evrelemesi, BT, MR veya PET-CT gibi görüntüleme yöntemleri ile detaylı olarak gerçekleştiriliyor ve tedavi planı buna göre şekillendiriliyor.
MEDİPOL SAĞLIK GRUBU’NDAN GENEL CERRAHİ UZMANI PROF. DR. OSMAN CİVİL
